mai ve küreselleşme karşıtı çalışma grubu
BAĞ-KUR KANUNU
ESNAF VE SANATKARLAR VE DİĞER BAĞIMSIZ ÇALIŞANLAR
SOSYAL SİGORTALAR KURUMU KANUNU
 

YASA No: 1479  Kabul Tarihi : 2.9.1971
R.G.' de Yayın: 14.9.1971 R.G.Sayı: 13956

 

1. KISIM
ÖRGÜTLENME

KURULUŞ :

MADDE 1 — Bu kanunda yazılı sosyal güvenlik hükümlerini uygulamak ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına bağlı olmak üzere, Esnaf ve Sanatkarlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu kurulmuştur.

Kurum kısaca "Bağ-Kur" diye anılır.

Kurum, bu kanun ve özel hukuk hükümlerine tabi, mali ve idari bakımdan özerk bir kamu tüzel kişiliğidir; merkezi Ankara'dadir.

Kurumu, Yüksek Denetleme Kurulu Denetler.

ORGANLAR :

MADDE 2 — Kurumun organları şunlardır:

a) Genel Müdürlük kuruluşu
b) Yönetim Kurulu
c) Genel Kurul
GENEL MÜDÜRLÜK KURULUŞU :

MADDE 3 — Genel Müdürlük kuruluşu, Genel Müdür ile yeteri kadar Genel Müdür yardımcısından ve merkez kuruluşu ile bölge ve şube müdürlüklerinden meydana gelir.

GENEL MÜDÜR YARDIMCILARI :

MADDE 4 — Kurumun Genel Müdürü ile Yardımcıları Sosyal Güvenlik Bakanlığının önerisi üzerine Bakanlar Kurulunca atanır. Bunların değiştirilmesi atanmalarındaki usulle yapılır.

Genel Müdür ve Genel Müdür yardımcısı olabilmek için

a) Mesleki alanda yüksek öğrenim yapmış olmak,
b) Genel Müdürlük ve Genel Müdür Yardımcılığı görevlerini yerine getirebilecek yetenek, bilgi ve tecrübede olmak.
c) Devlet Memurları Kanunundaki nitelikleri taşımak,
gereklidir.

GENEL MÜDÜRÜN GÖREVLERİ :

MADDE 5 — Genel Müdür; Kurumun bütün işlerini Yönetim Kurulunun gözetimi altında ilgili kanunlar hükümlerine göre yürütür, yönetim ve yargı yerlerinde üçüncü kişilere karşı Kurumu temsil eder.

Temsil yetkisini gerektiğinde, genel hükümlere göre devredebilir.

(2654 sayılı yasa ile eklenen fıkra) Kurum avukatının bulunmadığı yerlerde ve zamanlarda bunlara ait görevlerin yerine getirilmesinde;Genel Müdür, icra ve yargı mercileri nezdindeki temsil yetkisini Kurumun o yerdeki en yüksek amirine devredebilir.

ATAMA YETKİSİ :

MADDE 6 — (2229) Kurumun 1 ila 4'üncü derecelerine giren görevlileri Genel Müdürün önerisi üzerine Yönetim Kurulunca, diğer görevlileri Genel Müdür tarafından atanır. Genel Müdür, bu yetkisini kısmen alt kademelere devredebilir.

PERSONEL REJİMİ :

MADDE 7 — Kurum görevlileri hakkında kamu iktisadi devlet teşekkülleri görevlerine uygulanan yasalar, uygulanır.

(2229 sayılı yasayla değişik fıkra) Kurum, Ankara dışındaki icra takip ve dava işleri için genel hükkümlere göre vekalet akdi ile lüzum görülecek sayıda avukat tutabilir. Kurum bilgi işlem uzmanları ile teknik hizmetler sınıfından uzmanları Genel müdürün önerisi ve Yönetim Kurulunun kararı ile sözleşmeli olarak çalıştırabilir. Bunlara ödenecek ücretlerin üst sınırı Bakanlar Kurulunca kararlaştırılır. Gerektiğinde Bakanlar Kurulunca alınacak karar üzerine yabancı uzmanlar da çalıştırabilir.

YÖNETİM KURULUNUN TEŞEKKÜLÜ :

MADDE 8 — (2654) Yönetim Kurulu, bir karar organı olup Kurumun en yüksek yönetim ve karar yetkisini sorumluluğunu taşır.

Yönetim Kurulu bir başkan ile 4 üyeden teşekkül eder. Genel Müdür Yönetim Kurulunun başkanıdır. Bir üye Sosyal Güvenlik Bakanının bir üye Maliye Bakanının önerisi üzerine müşterek kararla atanır. Sigortalıları temsil edecek iki üye bağlı bulundukları en yüksek meslek kuruluşlarınca gösterilecek ikişer aday arasından Genel Kurulca seçilir.

Müşterek kararla atanacak üyelerde Genel Müdür ve yardımcılarının haiz olması gereken şartlar aranır.

Sigortalılar arasından Yönetim Kuruluna secilen üyenin sigortalılık niteliğinin kalkması halinde Yönetim Kurulu üyeliği ancak seçildiği devre sonuna kadar devam eder.

Sigortalıları temsil eden asıl üyeliklerin boşalması halinde en çok oy almış olandan başlamak üzere yedek üyeler sırasıyla Yönetim Kuruluna katılmak üzere göreve çağrılır.

Yönetim Kurulu üyelerinin görev süresi üç yıldır. Süresi biten üyeler tekrar atanabilir veya seçilebilirler. Atama ve seçim dönemi içersinde herhangi bir nedenle Yönetim Kurulu üyeliği sona erenlerin yerleri aynı usulle yenileri atanmak veya seçilmiş bulunan yedekler getirilmek suretiyle doldurulur. Bu şekilde göreve gelenler yerini aldıkları üyenin görev süresini tamamlarlar.

TOPLANTI VE KARAR SAYISI :

MADDE 9 — (2229) (2654 sayılı yasayla değişik fıkra) Yönetim Kurulu en az üç üye ile toplanır. Kararlar toplantıya katılan üyelerin çoğunluğu ile alınır.

Oylarda eşitlik halinde Başkanın bulunduğu taraf çoğunlukta sayılır.

Genel Müdürün bulunmadığı hallerde Kurula Genel Müdür Yardımcısı Başkanlık eder.

Yönetim Kurulu en az haftada bir toplanır. Özürsüz olarak toplantılara katılmayan üyelerin ücretlerinden Yönetim Kurulunun çalışma esasları hakkındaki Yönetmeliğe göre kesinti yapılır.

YÖNETİM KURULUNUN GÖREV VE YETKİLERİ :

MADDE 10 — Yönetim Kurulunun başlıca görev ve yetkileri şunlardır.

Genel Müdürlükçe hazırlanacak:

a) Kurumun yıllık iş proğramı ile bütçesini personel kadrolarını merkez ve merkez dışındaki örgütler ile sağlık kuruluşları ve başkaca müesseselerin kurulması veya kaldırılması hakkında önerileri.
b) Yönetim giderleri bütçesinin bölümleri arasındaki aktarmaları ek ve olağanüstü ödenek önerilerini.
c) Her çeşit yönetmelikleri inceleyip onaylamak üzere Sosyal Güvenlik Bakanlığına sunmak.
d) Bilançoyu, yapılan işler raporunu inceleyip Yüksek Denetleme Kuruluna, bir örneğini de Sosyal Güvenlik Bakanlığına sunmak,
e) Yönetim giderleri bütçesi bölümlerinin maddeleri arasındaki aktarma önerilerini,
3165 sayılı kanunun 1 nci maddesiyle değişen fıkra.
f) Kurum adına taşınmaz mal edinilmesi, inşaası, idaresi ve bunların satılması veya Kuruma ait binaların, hizmet binası, lojman, misafirhane eğitim tesisi, kreş, huzurevi ve benzeri hizmet ve sosyal amaçlara tahsisi hakkındaki önerileri.
g) Kovuşturulmasında kurum için yarar görülmeyen dava ve icra kovuşturulmalarının açılmaması, henüz dava ve icra kovuşturması haline gelmemiş olan uyuşmazlıkların uzlaşması yolu ile çözümlenmesi ve bunlara ait paraların terkini önerilerini.
h) Kurum için yararı görülmeyen hallerde dava ve icra kovuşturmalarından vazgeçilmesi, kanun yollarına başvurulmaması, bunlara ait para ve malların terkini Kurum leh ve aleyhinde açılmış dava ve icra kovuşturmalarının uzlaşma veya tahkim yolu ile çözümü hakkındaki önerileri,
i) Kurum görevlilerine ikramiye verilmesi hakkında yapılacak önerileri,
ı) Kurum görevlilerine imza yetkisi verilmesine ilişkin önerileri,
j) Kurumda çalıştırılacak yabancı uzmanların sözleşme projelerinin onanması önerileri,
k) Kurum personelinin eğitimi amacı ile kurslar ve seminerler düzenlenmesi, yurt içinde veya dışında öğrenim ve eğitim yapacakların seçilmesine ilişkin önerileri,
I) Başkaca öneriler ile Yönetim Kurulu Başkan ve üyelerinin önerilerini,
inceleyip karara bağlamak.

Yönetim Kurulu, (g), (h), (j) ve (k) fıkralarında belirtilen görev ve yetkilerinden bir kısmını, hazırlanacak yönetmelikteki usul ve esaslara göre, Genel Müdüre, Genel Müdür ve Yönetim Kurulunun onayı ile alt kademelere devredebilir.

GENEL KURUL :

MADDE 11 — Genel Kurul;

a) Bu kanuna göre sigortalı sayılanların bağlı bulundukları kanunla kurulu en yüksek meslek kuruluşlarınca seçilecek üyelerden,

b) Sosyal Güvenlik, Maliye, Sağlık ve Sosyal Yardım Sanayi ve Ticaret Bakanlıkları ile Devlet Planlama Teşkilatı ve Sosyal Sigortalar Kurumu ve T.C. Emekli Sandığından gönderilecek ikişer temsilciden,

c) Üniversite, akademi ve yüksek okullar öğretim üyeleri arasından Sosyal Güvenlik Bakanlığınca davet edilecek sigorta, sosyal politika ve ekonomi alanlarında uzman en çok üç kişiden,

teşekkül eder.

(a) fıkrası gereğince seçilecek üyelerin sayısı, hangi meslek kollarından seçileceği ve bu mesleklerde çoğunluğu temsil eden kanuni meslek kuruluşları Sosyal Güvenlik Bakanlığınca belirtilir.

(2654 sayılı yasayla değişik fıkra) Bu maddenin (a) fıkrasında yazılı bulunan üyelerin görev süreleri üç yıl olup yeniden seçilebilirler. Üyelik niteliğini yitirenlerin Genel Kurul üyeliği kalkar ve yedekleri asıllarının görev sürelerini tamamlar.

3165 Sayılı Kanunun 2 nci maddesiyle değişen fıkra.

Genel Kurula Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı veya görevlendireceği kimse Başkanvekili olarak başkanlık eder.

Genel Kurulun çalışma şekli ve esasları Sosyal Güvenlik Bakanlığınca yapılacak bir yönetmelikle düzenlenir.

GENEL KURULUN TOPLANMA ZAMAN VE TOPLANTI NİSABI:

MADDE 12 — (2654) Genel Kurul üç yılda bir en geç Mayıs ayı sonuna kadar Sosyal Güvenlik Bakanının çağrısı üzerine toplanır. Sosyal Güvenlik Bakanı gerekli görürse Kurulu olağanüstü toplantılara çağırabilir. Toplantı için yeter sayı, üye tam sayısının salt çoğunluğudur.

GENEL KURULUN GÖREVLERİ:

MADDE 13 — Genel Kurulun görevleri şunlardır:

a) Kurumun çalışmalarını ilgilendiren raporlar hakkında görüşünü bildirmek,
b) Kurumun gelecekteki politikası hakkında gerekli ve yararlı gördüğü tavsiyeleri yapmak,
c) Sosyal Gücenlik Bakanlığının sunduğu konular hakkında düşüncesini bildirmek,
d) Yönetim Kurulunun sigortalıları temsil eden üyelerini seçmek,
Genel Kurul görüşmelerinin sonuçları bir raporla tespit edilir ve bu rapor Sosyal Güvenlik Bakanlığına, Yüksek Denetleme Kuruluna ve Kuruma tevdi olunur

YOLLUKLAR:

MADDE 14 — Genel Kurul üyelerinden kamu hizmetlesi olup da Ankara dışında toplantılara geleceklere kanuni yollukları ile; bunların dışında kalan Genel Kurul üyelerine Sosyal Güvenlik Bakanlığınca tespit olunacak esaslara göre zorunlu giderleri Kurumca ödenir.

KURUMUN GELİRLERİ:

MADDE 15 — Kurumun gelirleri şunlardır:

a) Bu kanuna göre sigortalı sayılanların ödeyecekleri primler,
b) Bu kanun gereğince hükmedilecek para cezaları,
c) Gerçek veya tüzel kişiler tarafından yapılacak bağışlar ve vasiyetler,
d) Kurumun taşınır ve taşınmaz mallarının sağlayacağı gelirler,
e) Gerekli hallerde genel bütçeden yapılacak yardımlar,
f) Kurum iştirak ve kuruluşlarının gelirleri,
g) Başkaca gelirler.
KARŞILIKLARIN İŞLETİLMESİ:

3165 Sayılı Kanunun 3 üncü maddesiyle değişen şekli,

MADDE 16 — 1479 Sayılı Kanunun 74 üncü maddesine göre Kurumun ayıracağı karşılıklar aşağıda belirtildiği şekilde işletilir.

1. Ödenmiş primler karşılığı;

a) Faiz haddi yürürlükteki hükümlere göre en yüksek düzeyde olmak üzere Devlet bankalarına yatırılmak,
b) Devletin çıkardığı veya kefil olduğu tahviller ile Toplu Konut ve Kamu Ortaklığı İdaresince çıkarılan gelir ortaklığı ve hisse senetlerine yatırılmak,
c) Taşınmaz mallara yatırılmak,
d) Bağ-Kur üyelerine İşletme ve Tesis kredisi olarak tahsis edilmek üzere % 10'dan az olmamak ve Merkez Bankasından Esnaf ve Sanatkârların finansmanı için açılacak reeskont kredilerine uygulanan faiz oranlarından bir puan düşük faiz getirmek şartıyla yönetmelik hükümlerine göre Türkiye Halk Bankasına yatırılmak,
Suretiyle işletilir.

Ödenmiş primler karşılığının en çok % 40'ı (1/b) ve % 25'i (1/d) bentlerinde yazılı olan konulara yatırılır.

2. Yukarıdaki hükümlere göre işletilmesi bakımından ödenmiş primler karşılığının yeterli olmaması halinde, Kurumun bir önceki yıl hesap sonuçlarına göre tespit edilen prim gelirleri ile yaptığı malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortası yardımları arasındaki müspet farkın en çok % 15'i, Kurumun aktüaryal durumu gözönüne alınmak suretiyle Yönetim Kurulu kararı ve Çalışma Sosyal güvenlik Bakanının onayı ile bu maddenin 1/d bendi hükümlerinde belirtilen şartlarla işletme ve tesis kredisi fonuna yatırılmak suretiyle işletilebelir.

3. Kurumun sair sebeplerle ayrılan karşılıkları günün iktisadi şartlarına Kurumun mali ve aktüaryal durumuna göre Kurumun bütçesi plasman ve yatırım programları çerçevesinde işletilir.

KURUM MALLARI:

MADDE 17 — Kurum paraları ve malları T. Ceza Kanunu bakımandan Devlet malı sayılır. Kurumun alacakları devlet alacağı derecesinde imtiyazlıdır.

Kurum hakkında iflâs hükümleri yürümez.

KURUMUN BAĞLI OLMADIĞI KANUNLAR:

MADDE 18 — Kurum Muhasebesi Umumiye, Artırma, Eksiltme ve İhale Kanunları hükümlerine, Sayıştayın vize ve denetimine bağlı değildir.

KURUMUN DAVA VE İCRA İŞLERİ:

MADDE 19 — Kurumun her türlü dava ve icra işleri ilgili mahkeme ve makamlarda ivedilikle görülür ve sonuçlandırılır.

VERGİ, RESİM, HARÇ MUAFİYETİ:

3165 Sayılı Kanunun 4 üncü maddesiyle değişen şekli.

MADDE 20 — a) Bu Kanunun 15 ve 16 ncı maddelerinde yazılı kaynaklardan elde olunan gelirler ile 21 inci maddesi uyarınca, kurulan müessese veya iştiraklerden elde olunan hak ve gelirler.

b) Kurumca sigortalılara ve bu Kanuna göre hak sahibi sayılan kimselere verilen aylıklar ve yapılan yardımlar,

c) Kuruma ait taşınır ve taşınmaz mallar, bunların alım ve satım işlemleri ile Kurumun hizmet gereği ihtiyaç duyduğu Türkiye'de temini mümkün olmayan malların ithali, kiralanması,

d) Kurumun taraf olduğu dava ve icra takipleri ile ilanları,

e) Kurumca yapılan bütün işlemler ve bu işlemler için ilgililere verilmesi veya bunlardan alınması gereken yazı ve belgeler ve bunların suretleri,

İlgili kanunlarda Kurumun adı ve kuruluş kanununda yazılı olmasa dahi ithalde alınan vergi ve resimler dahil her türlü vergi, resim ve harçlar ile Kurumun doğrudan doğruya hizmetlerinden faydalanmadığı fon ve kuruluşlara katkı paylarından muaftır.

TÜZELKİŞİLİĞİ OLAN KURULUŞLAR KURMAK VE İŞTİRAKLERDE BULUNMAK YETKİSİ:

MADDE 21 — (3165 Sayılı Kanunun 5 inci maddesiyle değişen şekli) Kurum; Kurumun teklifi ve Bakanlar Kurulu kararı ile; çalışma konuları, organları, görev ve yetkileri ile denetim usulleri yönetmeliklerde belirtilmek suretiyle tüzelkişiliğe sahip müesseseler kurabilir veya kurulmuş bulunanların hisse senetlerini satın alabilir veya iştiraklerde bulunabilir.

Bu müesseselerde istihdam edilecek personel hakkında 657 sayılı devlet Memurları Kanunu hükümleri uygulanmaz.

Bu Kanunun 17, 18 ve 20 nci maddeleri Kurumca kurulacak müessese ve bağlı ortaklıklar hakkında da uygulanır. Kurum görevlileri bu müessese ve bağlı ortaklıklarda özlük hakları saklı kalmak şartıyla çalıştırılabilir.

KURULUŞ MASRAFLARI:

MADDE 22 — Kurumun Kuruluş giderlerini karşılamak üzere genel bütçeden on milyon lira ödenir.

BORÇ ALMA YETKİSİ:

MADDE 23 — Kurum Bakanlar Kurulu kararına dayanarak , Maliye Bakanlığının kefilliği ile milli bankalardan 10.000.000 liraya kadar ödünç para alabilir.


II. KISIM
SİGORTA YARDIMLARI

I. BÖLÜM
GENEL HÜKÜMLER

KANUNUN AMACI, SİGORTALI SAYILANLAR VE SAYILMAYANLAR

MADDE 24 — (3165 Sayılı Kanunun 6 ncı maddesiyle değişen şekli) Aşağıda sayılan sigortalılar hakkında malullük, yaşlılık ve ölüm hallerinde bu Kanunda yazılı şartlarla sosyal sigorta yardımları sağlanır.

I — Sigortalı sayılanlar:

Kanunla ve Kanunların verdiği yetkiye dayanılarak kurulu sosyal güvenlik kuruluşları kapsamı dışında kalan ve herhangi bir işverene hizmet akdi ile bağlı olmaksızın kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan;

a) Esnaf ve Sanatkârlar, tüccar sanayici ve borsa ajan ve acenteleri, mimar ve mühendisler sigorta prodüktörleri ve eksperleri, eczacılar, tabipler, veterinerler, gümrük komisyoncuları gibi ticari kazanç veya serbest meslek kazancı dolayısıyla gerçek veya götürü usulde gelir vergisi mükellefi olanlar, Esnaf ve Sanatkâr siciline kayıtlı bulunanlar veya kanunla kurulu meslek kuruluşlarına usulüne uygun olarak kayıtlı olanlar,
b) Kollektif şirketlerin ortakları,
c) Adi Komandit şirketlerin komandite ve komanditer ortakları,
d) Limited şirketlerin ortakları,
e) Sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerin komandite ortakları,
f) Donatma iştirakleri ortakları,
g) Anonim şirketlerin kurucu ortakları ile yönetim kurulu üyesi olan ortakları,
Bu Kanuna göre sigortalı sayılırlar.

II — Sigortalı sayılmayanlar:

Bu Kanunun uygulanmasında

a) 18 yaşını doldurmamış olanlar,
b) ( 3396 Sayılı Kanunun 1'inci maddesiyle değişen şekli) Türk asıllı yabancılar hariç, yabancı uyruklular,
c) Kanunla veya kanunun verdiği yetkiye dayanılarak kurulu sosyal güvenlik kuruluşlarına prim veya kesenek ödeyenlerle bu tür kuruluşlardan malullük veya yaşlılık aylığı ile daimi tam işgöremezlik geliri almakta olanlar, aylık veya gelir bağlanması için talepte bulunmuş olanlar (Dul ve yetim aylığı veya Sosyal Sigortalar Kurumundan geçici veya sürekli kısmi işgörmezlik geliri alanlar hariç),
d) Tarım işi yapanlar (Tarım sanatlarına ait işleri yapanlar hariç),
Sigortalı sayılmazlar.

SİGORTALILIĞIN BAŞLANGIÇ VE BİTİŞ TARİHİ:

MADDE 25 — (3165 Sayılı Kanunun 7'nci maddesiyle değişen şekli) 24 üncü maddeye göre sigortalı sayılanlardan gelir vergisi mükellefi olanlar, mükellefiyetin başlangıç tarihinden, gelir vergisinden muaf olanlar ile vergi kaydı bulunmayanlar da Esnaf ve Sanatkâr siciline veya kanunla kurulu meslek kuruluşlarına kayıtlı oldukları tarihten itibaren kendiliğinden bu Kanuna göre sigortalı sayılırlar.

Bu suretle sigortalı olanların hak ve yükümlülükleri sigortalı sayıldıkları tarihte başlar.

24 üncü maddeye göre sigortalı sayılanlardan;

a) Gelir vergisi mükellefi olanların; mükellefiyetlerini gerektiren faaliyetlerine son verdikleri,

b) Gelir vergisinden muaf olanlar ile vergi kaydı bulunmayanlar, Esnaf ve Sanatkâr sicilinden veya kanunla kurulu meslek kuruluşlarındaki üye kayıtlarının silindiği,

c) T.C. Emekli Sandığına tabi olarak çalışmaya başlayanların emekli keseneği kesilmeye başladığı,

d) Şirketlerle ilgisi kalmayanların, çalışmalarına son verdikleri veya ilgilerinin kesildiği,

e) İflasına karar verilmiş olan tasfiye halindeki özel işletmeler ile şirket ortaklarının, özel işletmenin veya şirketin mahkemece tasfiyesine karar verildiği,

(3396 Sayılı Kanunun 2'nci maddesiyle eklenen bentler):

f) 2108 sayılı Kanuna göre 1479 sayılı Kanun kapsamına giren köy ve mahalle muhtarlarından; kendi nam ve hesabına bağımsız çalışmasından dolayı gelir vergisi mükellefiyeti bulunanlar hariç, aynı zamanda hizmet akdi ile çalışanların çalışmaya başladığı,

g) Gelir vergisi mükellefiyeti bulunmayan veya gelir vergisinden muaf olan, ancak, esnaf ve sanatkâr sicili veya kanunla kurulu meslek kuruluşlarındaki kayıtlara istinaden Bağ-Kur sigortalısı olanlardan bu sigortalılıklarının devamı sırasında hizmet akdi ile çalışanların çalışmaya başladığı,

Tarihten itibaren sigortalılıkları sona erer.

(Maddenin son fıkrası 3396 sayılı Kanunun 2'nci maddesiyle kaldırılmıştır.)

YAZILMA:

(3165 Sayılı Kanunun 8 inci maddesiyle değişen şekli.)

Yazılma:

MADDE 26 — Sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçilemez ve kaçınılamaz. Sözleşmelere, sosyal sigorta yardım ve yükümlerini azaltmak veya başkasına devretmek yolunda hükümler konulmaz. Bu Kanuna göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç 3 ay içinde Kuruma başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar.

I — Vergi daireleri, Esnaf ve Sanatkâr Sicil memurluğu ve kanunla kurulu meslek kuruluşları;

a) Sigorta kapsamına giren mükellefleri veya üyelerini bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten,
b) Sonradan mükellefiyeti tescil edilenleri veya üye kaydolunanları tescil ve kayıt tarihinden,
c) Mükellefiyeti terkin edilen veya üyelik kaydı silinenleri ise bu tarihten,
İtibarin 3 ay içinde Kuruma bildirmekle yükümlüdürler. Ayrıca Belediye, Özel idare ve diğer kamu kuruluşları sigortalılığa esas olacak bilgileri Bağ-Kur'un isteği üzerine vermek zorundadırlar.Bu Kanuna göre sigortalı sayılanlardan, sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kuruma kayıt ve tescillerini yaptırmayanlar hakkında Kurumca resen tescil işlemi yapılır.

II — Sigortalıların kayıt ve tescil veya resen işlemlerinde;

a) Gelir vergisi mükellefi olanlar için vergi dairesi kayıtları,
b) Gelir vergisinden muaf olanlar ile vergi kaydı bulunmayanlar için Esnaf ve Sanatkâr sicili veya kanunla kurulu meslek kuruluşu kayıtları,
c) Belediye, özel idare ve diğer kamu kuruluşlarının Bağ-Kur'un isteği üzerine vermek zorunda oldukları bilgiler
Esas alınır.

III — Noterler;

Kendi adına ve hesabına bağımsız çalışan Esnaf ve Sanatkârlar ile diğer bağımsız çalışanların tutmakla mükellef oldukları defterlerin tasdiki sırasında, Bağ-Kur'a kayıtlı olduklarını gösterir belgeyi istemek zorundadırlar. Belge ibraz etmeyenlerin defterleri tasdik edilmez.

Sigortalıların başvurma usulleri ile uymak zorunda oldukları esaslar ve tescille ilgili işlemler yönetmelikle düzenlenir. Bu yönetmeliğin bildirim ve giriş bildirgelerinin onaylanmasına ilişkin hükümleri hakkında İçişleri, Maliye ve Gümrük ,Sanayi ve Ticaret Bakanlıklarının da görüşleri alınır.

2. BÖLÜM
MALÛLLÜK SİGORTASI

MALÛLLÜK SİGORTASINDAN SAĞLANAN YARDIMLAR:

MADDE 27 — Malûllük sigortasından sağlanan yardım , malûllük aylığı bağlanmasıdır.

MALÛLLÜK:

MADDE 28 — Bu kanunun uygulanmasında çalışma gücünün en az üçte ikisini yitirdiği tesbit edilen sigortalı malûl sayılır.

Şu kadar ki, sigortalılığın başladığı tarihte malûl sayılacak derecede hastalık veya arızası bulunduğu önceden veya sonradan tesbit edilen sigortalı bu hastalık veya arızası nedeniyle malûllük sigortası yardımlarından yararlanamaz.

(2229 sayılı yasayla değişen fıkra) Sigortalıların hangi hallerde çalışma gücünün en az üçte ikisini yitirmiş sayılacakları, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa istinaden çıkarılan «Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü»ndeki esaslara göre tesbit olunur.

MALÛLLÜK AYLIĞINDAN YARARLANMA ŞARTLARI:

MADDE 29 — Malûllük aylığından yararlanabilmek için:

a) 28'inci maddeye göre malûl sayılmak,
b) Bu kanuna göre, en az 5 tam yıl sigorta primi ödemiş olmak,
c) (2229 sayılı Yasa'yla değişik fıkra.) Malûllük aylığından yararlanmak için yazılı istekte bulunmak,
Şarttır.

Bağ-Kur'da fiili sigortalılığı devam ederken bir iş kazası veya meslek hastalığı sonucu 28'inci maddede yazılı tüzük hükümlerine göre çalışma gücünün en az üçte ikisini kaybedenler için (b) fıkrasındaki 5 tam yıl sigorta primi ödemiş olmak koşulu aranmaz.

MALÛLLÜK AYLIĞININ HESEPLANMASI:

MADDE 30 — (2229) Malûllük aylığı sigortalının 50'nci maddede belirtilen gelir basamaklarından son defa prim edediği gelir basamağının % 70'i oranında hesaplanır.

Başka birinin sürekli bakımına muhtaç durumda malûl olan sigortalıya yukarıdaki fıkraya göre belirtilen gelir basamağının % 80'i oranında malûllük geliri bağlanır.

MALÛLLÜK AYLIĞININ BAŞLANGICI:

MADDE 31 — Malûllük aylığı, malûllüğün tespit edildiği tarihi takip eden aybaşından başlar.

KONTROL MUAYENESİ:

MADDE 32 — (3396 sayılı Kanun'un 3'üncü maddesiyle değişen şekli.) Kurum, malûllük aylığı bağlanan sigortalıları ve çalışamayacak durumda malûl çocukları, kadın ise 50, erkek ise 55 yaşını dolduruncaya kadar kontrol muayenesine tabi tutabilir.

Kabul edilir bir özürü olmadığı halde, kontrol muayenesini Kurumun yazılı bildirisinde belirtilen tarihi takip eden aybaşına kadar yaptırmayanların aylıklarının ödenmesi, kontrol muayenesi için belirtilen tarihten sonraki aybaşından başlanarak durdurulur.

Kontrol muayenesini Kurumun yazılı bildirisinde belirtilen tarihten başlayarak, üç ay içinde yaptıran ve malûllük halinin devam ettiği tespit edilenlerin aylıkları, ödemenin durdurulduğu tarih itibariyle tekrar başlatılır.

Kontrol muayenesini Kurumun yazılı bildirisinde belirtilen tarihten, üç ay geçtikten sonra yaptıran ve malûllük halinin devam ettiği tespit edilenlerin durdurulan aylıkları, rapor tarihini takip eden aybaşından başlanarak ödenir.

MALÛLLÜK AYLIĞININ KESİLMESİ:

MADDE 33 — (2229) Yapılan kontrol muayenesi sonucu malûllük halinin kalktığı anlaşılması halinde, malûllük aylığı kesilir.
3. BÖLÜM
YAŞLILIK SİGORTASI

YAŞLILIK SİGORTASINDAN SAĞLANAN YARDIMLAR:

MADDE 34 — Yaşlılık sigortasından sağlanan yardımlar şunlardır:

a) Yaşlılık aylığı bağlanması,
b) Toptan ödeme yapılması,
YAŞLILIK AYLIĞINDAN YARARLANMA ŞARTLARI

MADDE 35 — Yaşlılık aylığından yararlanabilmek için:

a) (3396 sayılı Kanunun 4'üncü maddesiyle değişen şekli.) Sigortalının Kurumdan yazılı talepte bulunması, talepte bulunduğu tarihte prim ve her türlü borçlarını ödemiş olması;

b) (3774 Sayılı Kanunun 2. maddesi ile değiştirilen şekli.) Kadın ise 20 tam yıl erkek ise 25 tam yıl sigorta primi ödemiş olması şarttır.

c) Kadın ise 50, erkek ise 55 yaşını doldurmakla beraber en az 15 tam yıl sigorta primi ödemiş olanlara da kısmî aylık bağlanır.

YAŞLILIK AYLIĞININ HESAPLANMASI:

MADDE 36 — (2229) Yaşlılık aylığı bağlanmasına hak kazanan sigortalılara en son prim ödediği gelir basamağında en az bir tam yıl prim ödemesi koşuluyla bulunduğu basamağın % 70'i oranında aylık gelir hasaplanır. Bulunduğu gelir basamak primini bir yıl ödememişse, bir önceki basamak üzerinden aylık gelir hesaplanır. Bu oran 25 yıldan fazla prim ödemiş olması halinde fazla olan her tam yıl için % 1, kadın ise 50, erkek ise 55 yaşlarından sonra sigortalılığa devamda, fazla olan her tam yaş için de ayrıca % 1 artırılır.

(3774 Sayılı Kanunun 3. maddesi ile değiştirilen şekli.) 35'inci maddenin (b) ve (c) fıkralarına göre bağlanacak aylıklarda ise primi ödenmemiş 25 yıldan az her tam yıl için % 1 indirim yapılar.

Yaşlılık aylığı her halde,% 90 oranını aşamaz.

YAŞLILIK AYLIĞININ BAŞLANGICI:

MADDE 37 — Yaşlılık aylığı, sigortalının, aylık bağlanmsı için Kurumda yazılı istekte bulunduğu tarihi takibeden aybışından başlar.

YAŞLILIK AYLIĞININ KESİLMESİ:

MADDE 38 — (3396 sayılı Kanunun 5'inci maddesiyle değişen şekli.) Bu Kanuna göre yaşlılık aylığı alanların istekleri halinde, aylıkları kesilerek son defa prim ödedikleri basamaktan prim ödemeye devam edebilirler. Bunların tekrar yaşlılık aylığı talep etmeleri halinde haklarında bu Kanunun yaşlılık sigortası hükümleri uygulanır.

YAŞLILIK SİGORTASINDAN TOPTAN ÖDEME VE HİZMET İHYASI:

MADDE 39 — (2229) Sigortalı olarak çalıştığı işten ayrılan, malûllük veya yaşlılık aylığı bağlanmasına hak kazanamayan kadın ise 50 erkek ise 55 yaşını doldurmuş bulunan sigortalılara ödedikleri primler, yazılı istekleri üzerine toptan ödeme şeklinde geri verilir.

Ancak bu gibi kimseler, bu Kanuna tabi olarak yeniden çalışmaya başladıkları ve evvelce kendilerine yapılan toptan ödeme tutarlarını ödemenin yapıldığı tarihten itibaren hesaplanacak kanuni faizi ile birlikte peşin olarak iade ettikleri takdirde bu Kanuna göre geçen sigortalılık süreleri geçirli sayılır.
4. BÖLÜM
ÖLÜM SİGORTASI

ÖLÜM SİGORTASINDAN SAĞLANAN YARDIMLAR:

MADDE 40 — Ölüm sigortasından sağlanan yardımlar şunlardır.

a) Eşe, çocuklara, ana ve babaya aylık bağlanması,
b) Eşe, çocuklara, ana ve babaya toptan ödeme yapılması,
c) Ölen sigortalı için cenaze masrafı karşılığı verilmesi,
ÖLÜM AYLIĞINDAN YARARLANMA KOŞULLARI :

MADDE 41 — (2229) a) Ölüm tarihinde en az üç tam yıl sigorta primi ödemiş olan

b) Malüllük veya yaşlılık aylığı almaktayken yahut yazılı olarak istekte bulunup malüllük veya yaşlılık aylığı bağlanmasına hak kazandıktan sonra ölen,

c) Bağlanmış bulunan malüllük veya yaşlılık aylıkları kesilmiş olan sigortalılardan ölen,

d) En az üç tam yıl sigorta primi ödemiş olanlardan 39 uncu maddeye göre toptan ödeme talebinde bulunmakla, beraber, toptan ödeme yapılmadan ölen,

Sigortalının hak sahibi kimselerine aylık bağlanır.

Ancak, sigortalı iken geçirdiği iş kazası veya meslek hastalığı sonucu ölenler için prim ödeme süresi aranmaz.

ÖLÜM AYLIĞININ HESAPLANMASI :

MADDE 42 — (2229) Sigortalının ölümü halinde, hak sahibi kimselerine bağlanacak aylığın saptanmasında,

a) Sigortalının almakta olduğu veya bağlanmasına hak kazanmış bulunduğu malüllük veya yaşlılık aylığı,

b) Malüllük aylığı bağlandıktan sonra kontrol muayenesi nedeniyle aylığı kesilen sigortalı için, sağlığında bağlanmış bulunan malüllük aylığı,

c) Yaşlılık aylığı bağlandıktan sonra sigortalı olarak çalışmaya başlaması nedeniyle aylığı kesilen sigortalı için 38 inci maddedeki esaslara göre saptanacak aylık,

d) Sigortalının üç tam yıl prim ödemekle beraber 15 tam yıl sigorta primi ödemeden ölümü halinde 35 inci maddenin (c) fıkrasına göre 15 tam yıl sigorta primi ödemiş olanlar gibi 36 ncı madde gereğince hesaplanacak aylık,

e) Aylık bağlanmamış veya aylık bağlanması için istekte bulunmamış olan sigortalının kadın ise 50, erkek ise 55'ten yukarı yaşlarda ve 15 tam yıl prim ödedikten sonra ölümü halinde 36 ncı madde hükmüne göre hesaplanacak aylık,

Esas tutulur.

Sigortalı, başka birinin sürekli bakımına muhtaç durumda malül sayılarak aylık bağlanmış veya aylık bağlanmasına hak kazanmış ise (a) ve (b) fıkralarına göre saptanacak aylıklarda bu nedenle yapılan artış oranı dikkate alınmaz.

Ölüm aylığı, her halde ölüm aylığına esas gelir basamağının %90'ını aşamaz.

ÖLÜM AYLIĞININ BAŞLANGICI :

MADDE 43 — Sigortalının ölümünde hak sahibi kimselerine bağlanacak aylıklar, ölümle aylığa hak kazandıkları tarihten sonraki aybaşından başlar.

Malüllük veya yaşlılık aylığı almakta iken ölen sigortalının hak sahibi kimselerine bağlanacak aylık, sigortalının hak kazandığı son aylık döneminin sona erdiği tarihten başlar.

(3165 Sayılı Kanunun 10 ncu maddesiyle değişen fıkra.)

Hakkı doğuran olay tarihinden 5 yıl geçtikten sonra talepte bulunanların ölüm aylıkları, talep tarihini takip eden aybaşından itibaren başlar.

ÖLÜM SİGORTASINDAN TOPTAN ÖDEME :

MADDE 44 — Ölen sigortalının hak sahibi kimselerinden hiç biri bu kanuna göre ölüm sigortasından aylık bağlanmasına hak kazanamadıkları takdirde sigortalının ödediği primler hak sahiplerine toptan ödeme şeklinde geri verilir.

EŞ VE ÇOCUKLARA, ANA VE BABAYA TAHSİS YAPILMASI :

MADDE 45 — (2229) Ölen sigortalının tahsis yapılmasına hak kazanan kimselerine aşağıdaki hükümlerde belirtilen oran ve koşullarla aylık bağlanır veya toptan ödeme yapılır.

Ölen sigortalının 42 nci madde gereğince saptanacak aylığının veya 44 üncü madde gereğince saptanacak toptan ödeme tutarının,

a) Dul eş için %50'si, aylık alan çocuğu bulunmayanların dul eşine % 75'i

b) (3165 Sayılı Kanunun 11 nci maddesiyle kaldırılmıştır.)

c) 18 yaşını (veya ortaöğretim yapması halinde 20 yaşını, yükseköğretim yapması halinde 25 yaşını) doldurmamış veya yaşları ne olursa olsun çalışamayacak durumda malül bulunan çocukları ile geçimini sağlayacak başka bir geliri olmamak koşulu ile yaşları ne olursa olsun evlenmemiş kız çocukların her birine % 25'i,

d) Sigortalının ölümü tarihinde veya sonradan eşine veya çocuklarına yapılması gereken tahsisin toplamı sigortalıya ait tahsisten aşağı olursa artan kısım eşit paylar halinde, geçiminin sigortalı tarafından sağlandığı belgelenen ana ve babasına her birinin hissesi sigortalıya ait aylığının en çok % 25'i olacak şekilde.

Aylık veya toptan ödeme şeklinde verilir.

(2423 sayılı yasayla değişik fıkra) Hak sahiplerine sağlanacak aylıklara esas aylık tutarı birinci basamağın % 60'ndan az olamaz. Bu miktarın, hak sahibi bir kişi ise % 80'inden, iki kişi ise % 90'ından, iki kişiden fazla ise % 100'ünden az aylık bağlanamaz.

Sigortalı tarafından evlat edinilmiş, tanınmış veya nesebi düzeltilmiş yahut babalığı hükme bağlanmış çocukları ile, sigortalının ölümünden sonra doğan çocukları, bağlanacak aylıktan yukarıda belirtilen esaslara göre yararlanırlar.

Hak sahibi eş ve çocuklara yapılacak tahsisin toplamı, sigortalıya ait aylık tutarını geçemez. Bu sınırın aşılmaması için, gerekirse hak sahibi kimselerin tahsis miktarından orantılı olarak indirimler yapılır.

ÖLÜM SİGORTASINDAN BAĞLANAN AYLIĞIN SONA ERMESİ:

MADDE 46 — Sigortalının dul eşi evlenirse aylığı kesilir. Aylığın kesilmesmine yol açan evlenme son bulunca aylık yeniden bağlanır. Sonraki eşinden de aylık alıncaya hak kazanan dul eşe bu aylıklardan fazla olanı ödenir.

Sigortalının kız çocukları evlenirse bağlanan aylık kesilir. Aylığın kesilmesine yol açan evlenmenin son bulması halinde, dul kaldığı tarihi takip eden aybaşından itibaren geçimini sağlayacak başka bir geliri olmamak kaydı ile yeniden aylık bağlanır.

Sigortalının çocuklarına bağlanan aylıklar; çocuğun 18 yaşını, orta öğrenim yapması halinde 20 yaşını, yüksek öğrenim yapması halinde 25 yaşını dolduracağı tarihe kadar devam eder. Bu yaşları doldurdukları tarihlerde çalışamayacak durumda malûl olan çocukların aylıkları, bu yaşlara vardıktan sonra da kesilmez.

CENAZE MASRAFI KARŞILIĞI:

MADDE 47 — Sigortalının veya yaşlılık veya malûllük aylığı almakta olanların ölümleri halinde, cenaze giderleri karşılığı olarak cenazeyi kaldıran gerçek veya tüzel kişilere 1000 lira ödenir.

Bu miktar Yönetim Kurulunun önerisi ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının onayı ile artırılabilir.

Yapılacak giderler, cenaze masrafları karşılığı olarak ödenecek miktardan az ise, aradaki fark ölenin ailesine verilir.

5. BÖLÜM
PRİMLER

PRİM ALINMASI:

MADDE 48 — Bu kanun gereğince sigortalılara yapılacak her türlü yardımlarla yönetim giderlerini karşılamak üzere Kurumca bu kanun hükümlerine göre prim alınır.

Yönetim giderleri Kurumun genel yıllık gelirlerinin % 10'unu aşamaz.

PRİM ORANLARI VE HESAPLANMASI:

MADDE 49 — (2423 sayılı yasayla değişik fıkra) Bu Kanuna göre ödenecek sigorta primi, sigortalının beyan ettiği 50 nci maddede belirtilen gelir basamağının % 20'sidir.

Sigortaya girişte bildirilen gelirin bir defaya mahsus olmak üzere % 25'i oranında giriş keseneği, basamak yükselmelerinde ise, iki gelir basamağı arasındaki artış farkı kadar yükselme primi alınır. Sigorta primi, sigortalılığın başladığı tarihi takip eden ay başından, sigortalılığın bittiği ayın sonuna kadar hesaplanmak suretiyle tam ay olarak alınır.

(2433 sayılı yasayla değişik fıkra) Bu kesenek ve primlerin tümü, yılı içinde ödenmek kaydıyla vergi uygulanmasında gider olarak gösterilebilir

SİGORTA PRİMİNE VE AYLIKLARINA ESAS OLAN GELİR BASAMAKLARI:

MADDE 50 — (2423) Bu Kanuna göre sigortalıların ödeyecekleri primler ve bağlanacak aylıkların hesabında, aşağıda tespit edilen basamak göstergelerinin her yıl Genel Bütçe Kanunu ile kabul edilen katsayı ile çarpılması suretiyle bulunacak tutarlar esas alınır.

Birinci basamak ..........................240
İkinci basamak ...........................280
Üçüncü basamak .......................320
Dördüncü basamak ...................360
Beşinci basamak ........................400
Altıncı basamak .........................440
Yedinci basamak ........................480
Sekizinci basamak ......................520
Dokuzuncu basamak .................560
Onuncu basamak .......................600
Onbirinci basamak .....................640
Onikinci basamak .......................680
(3396 sayılı Kanunun 6'ncı maddesiyle değişen şekli.) Yukarıdaki basamak sayısının artırılmasına, göstergelerin değiştirilmesine, tespit edilen yeni basamaklarda basamak yükseltilmesi için bekleme süresi ile göstergelerin bağlanmış ve bağlanacak aylıklara uygulama tarihini tespit etmeye Bakanlar Kurulu yetkilidir.

GELİR BASAMAKLARININ SEÇİLMESİ:

MADDE 51 — ( 3396 sayılı Kanunun 7'nci maddesiyle değişen şekli) Sigortalı, bu Kanuna göre sigortalılığın başladığı tarihte 50 nci maddede belirtilen aylık gelir basamaklarının ilk oniki basamağından dilediğini seçer ve engeç üç ay içinde Kuruma vereceği giriş bildirgesi üzerinden veya dilekçesine yazılı olarak bildirir.

Üç ay içinde basamak seçilmemesi halinde birinci basamak seçilmiş sayılır.

(3396 Sayılı Kanunun 7'nci maddesiyle değişen şekli.) Ancak, diğer sosyal güvenlik kanunlarına tabi bir işte çalıştıktan sonra Bağ-Kur kapsamına girenler, bu Kanunun 50 nci maddesinde belirtilen aylık gelir basamaklarından, diğer sosyal güvenlik kurumlarında geçirdiği süre intibak ettirilmek suretiyle en yakın basamaktan aşağısını, onikinci basamaktan yukarısını seçemezler.

Gerek Bağ-Kur ve gerekse diğer sosyal güvenlik kuruluşları kapsamından çıkarak yeniden Bağ-Kur Kanunu kapsamına girenlerin evvelce Bağ-Kur'a fiilen prim ödemiş oldukları son basamak üzerinden sigortalılıkları devam eder.

Basamağın yanlış seçilmesi, aynı bildirgede değişik basamak seçilmiş olması, basamak seçiminin yazılı olarak bildirilmemiş olmasına karşın prim ve kesenek yatırılmış olması ve diğer hallerde hangi basamağın seçilmiş sayılacağı ve bu madde hükmü ile ilgili diğer işlemler bir yönetmelikle düzenlenir.

GELİR BASAMAKLARININ YÜKSELTİLMESİ:

MADDE 52 — (2423) Sigortalının altıncı basamağın altında seçtiği, intibak ettirildiği veya yükseltildiği ilk beş basamaktan her bir basamakta bekleme süresi bir yıl olup basamak yükseltilmesi; bu basamaklarda prim ödemeye ve talebe bakılmasızın kendiliğinden Kurumca yapılır.

(3396 Sayılı Kanunun 8'inci maddesiyle değişen şekli) Sigortalı, altı, yedi, sekiz, dokuz, on, onbir ve onikinci basamaklarda en az iki tam yılını doldurmadıkça, yazılı talepte bulunmadıkça ve sırası dışında basamak yükseltemez, Altıncı basamaktan itibaren basamak yükseltmek için altı ay öncesine kadar olan prim ve her türlü borçlarının ödenmiş olması şarttır.

Bu yazılı talebi takip eden ay başından itibaren, sigortalı yükselttiği basamak üzerinden yükseltme farkı ile primlerini öder.

PRİMLERİN ÖDENMESİ:

MADDE 53 — ( 2423 sayılı yasayla değişik fıkra) Sigortalı, 49 uncu madede belirtilen aylık prim borcunu, ilgili ayın sonuna kadar Kuruma ödemak zorundadır.

(3396 Sayılı Kanunun 9'uncu maddesinde değişen şekli.) Primler, süresi içinde ve tam olarak ödenmezse, ödenmeyen kısmına sürenin bittiği tarihten başlayarak ilk ay için % 10 ve bundan sonra gelecek her ay için % 5 gecikme zammı uygulanır.

(3396 sayılı Kanunun 9'uncu maddesiyle değişen şekli.) Gecikme zammı, yalnız prim alacaklarına uygulanır ve borç ödeninceye kadar devam eder.

Dava veya icra kovuşturması açılmış olsa bile primlerin ödenmemiş kısmı için gecikme zammı tahsil olunur.

Tabii afetlerde ve sağlık kurulları raporları ile belgelenen hastalık hallerinde, sigortalı tarafından ödenmeyen veya en geç altı ay içinde ödenen primler hakkında bu maddedeki cezai hüküm uygulanmaz.

(2423 sayılı yasayla değişik fıkra) Primlerin hesaplanması, ödenmesi ve tahsil usulleri bir yönetmelikle düzenlenir.

ÖDENMEYEN PİRİMLER İÇİN KURUMCA DÜZENLENECEK BELGELER:

MADDE 54 — Bu Kanuna göre alınacak sigorta primlerinin ödenmesi için Kurumca sigortalıya yapılacak bildiri üzerine prim borçları ödenmezse, Kurumca düzenlenen ve sigortalının prim borcu miktarını gösteren belgeler resmi dairelerin usulüne göre verdikleri belgeler hükmünde olup, icra ve iflas dairelerince, bunların tabi oldukları hükümlere göre işlem yapılır.

YERSİZ OLARAK ALINAN PRİMLERİN GERİ VERİLMESİ:

MADDE 55 — Yanlış ve yersiz olarak alındığı anlaşılan primler, alındığı tarihten itibaren on sene geçmemiş ise, sigortalıya geri verilir.

Primleri geri verilenlere, primleri iptal edilen çalışmaları dolayısıyle Kurumca, malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarından verilmekte olan aylıklar, ilgililer bu sebeple gerekli tahsis ve ödeme şartlarını yitirmiş olurlarsa durdurulur. Şu kadar ki, daha önce sağlanan yardımlara ilişkin giderler ilgililerden geri alınmaz.

6. BÖLÜM
ÇEŞİTLİ HÜKÜMLER

MADDE 56 — (3396 Sayılı Kanunun 10'uncu maddesiyle değişen şekli.) Malûllük halinin tespitinde; Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı, Sosyal Sigortalar Kurumu, Üniversiteler ve Kamu İktisadi Teşebbüslerine ait hastanelerin sağlık kurullarınca verilecek raporlarda belirtilen hastalık ve arızalar esas alınır. Bu raporlar, Kurumca teşekkül ettirilecek sağlık kurulunda değerlendirilir. Kurum sağlık kurulunda 7 nci madde hükmüne göre sözleşmeli tabip çalıştırabilir.

Raporları yeter görülmeyen ilgililer Kurumca yeniden muayene ettirilebilirler.

İlgililerin durumlarının tesbitinde son muayene raporu esas tutulur.

(2229 sayılı yasayla değişen fıkra) Yukarıda belirtilen raporlar üzerenden Kurumca verilen karara ilgililer tarafından itiraz edilirse, Sosyal Sigortalar Kurumu Yüksek Sağlık Kurulunca karara bağlanır.

(2229 sayılı yasayla değişen fıkra) Sosyal Sigortalar Kurumunca yerine getirilen bu hizmetin karşılığı anılan Kurumun ücret tarifesi üzerinden ödenir.

(2229 sayılı yasayla eklenen fıkra) Bu maddede belirtilen işlemler bir yönetmelikle düzenlenir.

AYLIKLARIN BİRLEŞMESİ:

MADDE 57 — Hem mülûllük, hem de yaşlılık sigortasından aylık bağlanmasına hak kazanan sigortalıya bu aylıklardan yüksek olanı, aylıklar eşitse yalnız yaşlılık aylığı bağlanır.

Malûllük sigortasından aylık bağlanmasına ve yaşlılık sigortasından toptan ödeme yapılmasına hak kazanan sigortalıya yalnız aylık verilir.

AYLIKLARIN ÖDENMESİ:

MADDE 58 — (3165 sayılı Kanunun 14 ncü maddesiyle değişen şekli.) Sigortalıya veya haksahibi olan kimselere bu Kanun gereğince bağlanan aylıkların, her ay veya üç ayda bir peşin olarak verilmesi ile aylıkların ödeme tarihlerini belirlemeye Bakanlar Kurulu yetkilidir.

Peşin ödenen aylıklar, durum değişikliği veya ölüm halinde geri alınmaz.

HİZMETLERİN BİRLEŞTİRİLMESİ:

MADDE 59 — 17.7.1964 tarih ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu ile 506 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesinde belirtilen emekli sandıkları ile kanunla kurulu diğer emekli sandıkları mevzuatına tabi çeşitli işlerde çalışmış olanların bu işlerde geçen hizmet süreleri ile bu Kanuna tabi hizmetleri 5.1.1961 tarih ve 228 sayılı Kanun ve bu Kanunu tadil eden 1214 sayılı Kanun esaslarına göre birleştirilir.

ÇOCUKLARIN KONTROL MUAYENELERİ:

MADDE 60 — (3396 sayılı Kanunun 17'nci maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır.)

AVANS VERİLMESİ:

MADDE 61 — Malûllük, yaşlılık veya ölüm sigortalarından aylık veya toptan ödeme işlemlerine başlanmış bulunun ve aylık bağlanmasına veya toptan ödeme yapılmasına hak kazandığı anlaşılan sigortalıya veya hak sahibi kimselerine, ileride alacaklarından mahsup edilmek üzere avans verilebilir.

YOLLUK VE ZORUNLU GİDERLER:

MADDE 62 — Bu Kanun geriğince sigortalılarla ölümlerinde hak sihibi kimselere,

a) Malûllük durumlarının tesbiti,
b) Verilen raporların Kurumca yeterli görülmemesi sebebiyle yeniden muayenesi,
c) Kontrol muayenesi,
Dolayısıyla Kurumca bir yerden başka bir yere gönderilirse bunların veya lüzum görülmesi üzerine bunlara refakat edecek kimselerin yol paraları ile zorunlu giderleri Sosyal Güvenlik Bakanlığınca onanacak bir tarifeye göre Kurumca ödenir.

İlgililerin isteği veya itirazı üzerine Kurumca muayeneye gönderilenlerin bu istek veya itirazlarının doğru olduğu anlaşılırsa bunlara ve refakatçilerine de yol parası ve zaruri masraflar ödenir.

ÜÇÜNCÜ KİŞİNİN SORUMLULUĞU:

MADDE 63 — (3165 sayılı Kanunun 16 ncı maddesiyle değişen şekli.) Üçüncü bir kimsenin suç sayılır hareketi ile bu Kanunda sayılan yardımların yapılmasını gerektiren bir halin doğmasında, Kurum sigortalı veya hak sahiplerine gerekli bütün yardımları yapar,

(3396 sayılı Kanunun 11'inci maddesiyle değişen şekli.) Ancak, kurum, yapılan bu yardımların ilk peşin değeri için üçüncü kişilere, istihdam edenlere, araç sahiplerine ve diğer sorumlulara rücu eder. Bu kimselerin hak sahiplerine yaptıkları ödemeler dolayısıyla Kurumun zarara uğraması halinde, hak sahiplerine rücu hakkı saklıdır.

SAVCILIKTAN BİLGİ İSTENMESİ:

MADDE 64 — Kurum, bu Kanunda belirtilen sigorta olayları dolayısıyle yapılan soruşturmaların sonucu hakkında Cumhuriyet Savcılıklarından bilgi isteyebilir.

BİLDİRİM VE İTİRAZ:

MADDE 65 — Kurum, malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarından aylık bağlanması veya toptan ödeme yapılması için gerekli belgeler tamamlanınca, bağlanacak aylıkları ve yapılacak toptan ödemeleri hesap ve tespit ederek en geç üç ay içinde ilgililere yazı ile bildirir.

Sigortalı ve hak sahibi kimseleri, kararı bildiren yazıyı aldıkları günden başlamak üzere bir yıl içinde yetkili mahkemeye başvurarak Kurumun kararına itiraz edebilirler.

İtiraz, kararın uygulanmasını durdurmaz.

YAŞ:

MADDE 66 — Malûüllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına ilişkin yaş ile ilgili hükümlerin uygulanmasında, sigortalıların ve hak sahibi çocuklarının, sigortalının bu kanuna tabi olarak ilk defa çalışmaya başladığı tarihte nüfus kütüğünde kayıtlı bulunan doğum tarihleri, sigortalının bu Kununa tabi olarak ilk defa çalışmaya başladığı tarihten sonra doğan çocuklarının da nüfus kütüğüne ilk olarak yazılan doğum tarihleri esas tutulur.

Nüfus kayıtlarında doğum ay ve günleri yazılı olmayanlar 1 Temmuz da, doğum ayı yazılı olup da günü yazılı olmayanlar o ayın 1 inde doğmuş sayılır.

SİGORTA YARDIMLARININ HACZEDİLEMEYECEĞİ:

MADDE 67 — Bu Kanun gereğince bağlanacak aylıklar, nafaka borçları dışında, haciz veya başkasına devir veya temlik edilemez.

Ancak, sigortalılara veya hak sahibi kimselerine Kurumca fuzulen ödendiği anlaşılan her türlü aylık yardımlar 55 inci maddenin son fıkrası saklı kalmak kaydıyle, ilgililerin, sonraki her çeşit istihkaklarından, kesilmek suretiyle geri alınır.

KURUM MEMURLARININ TEFTİŞ YETKİLERİ:

MADDE 68 — Kurumun teftişe yetkili memurlarına, bu Kanunun uygulanması bakımından, İş Kanununda belirtilen teftiş, kontrol ve denetleme yetkisi tanınmıştır.

BİLDİRİM:

MADDE 69 — Bu Kanun gereğince yapılacak bildirimler hakkında 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümleri uygulanır.

UYUŞMAZLIKLARIN ÇÖZÜM YERİ:

MADDE 70 — Bu Kanunun uygulanmasından doğan uyuşmazlıklar, yetkili iş mahkemelerinde veya bu davalara bakmakla görevli mahkemelerde görülür.

(2229 sayılı yasayla değişik fıkra) Bu Kanuna dayanılarak Kurumca açılacak, tazminat ve rücu davaları ile prim alacakları davaları 10 yıllık zamanaşımına tabidir.

(2654 sayılı yasayla eklenen fıkra) Şu kadarki, zamanaşımı nedeniyle primi ödenmeyen süreler, sigortalılık süresinden sayılmaz ve bu süreler için herhangi bir sigorta yardımı yapılmaz.

TÜZÜKLERİN DÜZENLENMESİ:

MADDE 71 — Bu Kanunda sözü geçen tüzükler bu Kanunun yayımı tarihinden başlanarak en geç altı ay içinde düzenlenir.

TAM YILIN TANIMI:

MADDE 72 — Bu Kanunda geçen «Tam yıl» deyimi 360 takvim gününü ve «Ay» deyimi otuz takvim gününü ifade eder.

İTİRAZ:

MADDE 73 — (2229 sayılı yasayla değişik fıkra) Sigortalılar, bu Kanun hükümlerinin uygulanması hakkında Kurumca yapılacak saptırmaya karşı bildirim tarihinden sonraki bir yıl içinde yetkili mahkemeye başvurabilirler. İtirazlar bu Kanun hükümlerinin uygulanmasını durdurmaz.

KARŞILIKLAR:

(3165 Sayılı Kanunun 17 nci maddesiyle değişen şekli.)

MADDE 74 — Her hesap yılı sonunda o yılın gelirlerinden o yıl içinde ödenen; yaşlılık, malûllük ve ölüm aylıkları ile yönetim giderleri, sigorta giderleri ve ayrılması gereken diğer karşılıklar tenzil edildikten sonra kalan miktar, matematik, ödenmiş primler ve olağanüstü karşılıklar olarak ayrılır.

a) Matematik karşılık
b) Ödenmiş primler karşılığı,
c) Diğer karşılıklar,
d) Olağanüstü karşılık,Matematik karşılık; bu kanun gereğince bağlanan aylıkların ödenmesini sağlamak üzere hesaplanacak peşin değerlerin toplamıdır.
Ödenmiş primler karşılığı, sigortalılar veya hak sahibi kimseleri için bu Kanun gereğince ileride malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarından Kurumca yapılacak ödemelerin bilonço tarihindeki değeri ile bu sigortalılar için sonraki yıllarda ödenecek malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primlerinin peşin değerleri arasındaki farktır.

Olağanüstü karşılık; herhangi bir hesap yılına ilişkin gelirlerin o yıl yapılacak masraflarla yıl sonunda ayrılması gerekli karşılıklara yetmemesi halinde kullanılmak üzere ayrılan karşılıktır.

Her hesap yılı sonunda o yılın gelirlerinden, matematik ve ödenmiş primler karşılıkları ile yönetim giderleri, sigorta masrafları ve ayrılan diğer karşılıklar çıkarıldıktan sonra kalan olağanüstü karşılık olarak ayrılır.

TEKNİK BİLANÇO

MADDE 75 — Malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarının mali bünyeleri en geç her 5 yılda bir hazırlanacak teknik bilançolarla gözden geçirilir.

Sigorta yardımlarının geçim şartları ve sigortalıların genel kazanç seviyelerinde meydana gelen değişmeler karşısındaki durumları her 5 yılda bir ve gerekirse daha önce Kurum tarafından incelenerek varılacak sonuç, gereği yapılmak üzere Sosyal Güvenlik Bakanlığına bildirilir.

LİRA KESİRLERİ:

MADDE 76 — (2229) Bu Kanuna göre sigortalılardan tahsil edilecek her türlü kesenek ve pirimler ile, sigortalılara ve hak sahiplerine yapılacak bütün ödemelerin hesabında lira kesirleri liraya çıkartılır.

DEĞİŞEN AYIKLARIN BAŞLANGICI:

MADDE 77 — Bu Kanuna göre aylık bağlanan sigortalı ile hak sahibi kimselerin durumlarında, kendilerine veya başka hak sahiplerine bağlanmış aylık tutarının artırılmasını veya azaltılmasını gerektiren bir değişiklik meydana gelirse aylık miktarları, bu değişikliğin meydana geldiği tarihi takip eden yabaşından başlanarak artırılır veya azaltılır.

HAKKIN DÜŞMESİ:

(3165 Sayılı Kanunun 18 nci maddesiyle değişen şekli.)

MADDE 78 — Bu Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, cenaze yardımı ve ölüm toptan ödeme hakları, hakkı doğuran olay tarihinden başlanarak 10 yıl içinde istenmezse düşer.

Malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarından herhangi bir döneme ilişkin aylığını beş yıl içinde almayanların bu döneme ilişkin aylıkları ödenmez.

İSTEĞE BAĞLI SİGORTA:

MADDE 79 — (2229) 24 üncü madde kapsamına girmeyenlerden aynı maddenin a, b, c fıkralarında sayılanlar dışındakiler, ev kadınları ve Türkiye'de ikamet eden Türk asıllı yabancı uyruklular dahil, Kuruma yazılı olarak başvurmak suretiyle isteğe bağlı sigortalı olabilirler.

İsteğe bağlı sigortalı olmak isteyenler 50 nci maddedeki aylık gelir basamaklarından dilediklerini seçebilirler.

Basamak yükseltme koşulları bakımından bu Kanundaki esaslara tabidirler.

Sigortalı iken sonradan isteğe bağlı sigortalı olanların sigortalılıkları, evvelce prim ödemiş oldukları son basamak üzerinden devam eder.

İsteğe bağlı sigortanın hangi esaslar dairesinde yapılacağı bir yönetmelikle düzenlenir.

(3396 sayılı Kanunun 12'nci maddesiyle değişen şekli.) İsteğe bağlı sigortalılık, sigortalının tescil talebinin Kuruma intikal ettiği tarih itibariyle başlar, terk talebinin Kuruma intikal ettiği tarihte veya diğer sosyal güvenlik kanunlarına tabi olarak çalışmaya başlaması ile sona erer. Ancak, ayı içinde primi yatırılmış süreler sigortalılık süresine dahil edilir ve primi ödenmeyen süreler kendileri veya hak sahipleri tarafından prim ve her türlü borçlar ödenmek şartıyla, sigortalılık süresi olarak değerlendirilir.

(3396 sayılı Kanunun 12'nci maddesiyle eklenmiştir.) 2926 sayılı Kanun kapsamına girmeden önce, Bağ-Kur'da isteğe bağlı sigortalı olanların, isteğe bağlı sigortalılıkları devam eder.

7. BÖLÜM
CEZA HÜKÜMLERİ

MÜEYYİDELER:

MADDE 80 — (3396 sayılı Kanunun 17'nci maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır.)

DİSİPLİN CEZASI:

MADDE 81 — 24 üncü maddede belirtilen kimselerin kendilerini süresi içinde Kuruma bildirmedikleri tesbit edilenlerle sigorta prim borçlarını zamanında ödemeyenler hakkında, Kurumca yapılacak müracaat üzerine bağlı bulundukları meslek kuruluşlarınca, bir aya kadar disiplin cezası niteleğinde meslekten men cezası verilir.

Tekerrür halinde verilecek meslekten men cezası bir aydan az olamaz.

MADDE 82 — Bu Kanunda geçen «İş Kazası» teriminin kapsamının tayininde 506 sayılı Kanun hükümleri kıyas yoluyla uygulanır.

(2229 sayılı Kanunun 33'üncü maddesiyle eklenen Ek Maddeler):

DEYİM DEĞİŞİKLİĞİ:

EK MADDE 1 — (3165 sayılı Kanunun 20 nci maddesiyle değişen şekli.) 1479 Sayılı Kanunda geçen «Sosyal Güvenlik Bakanlığı» deyimi «Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı» olarak değiştirilmiştir.

ESKİ BASAMAK VE AYLIKLARIN YENİ BASAMAK VE AYLIKLARA İNTİBAKI:

EK MADDE 2 — Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önceki basamaklar ile gerek bu Kanunla gerekse 50 nci maddenin son fıkrasına göre yeniden yapılacak basamak düzenlemelerinde, sigortalılar bulundukları gelir basamağına intibak ettirilirler.

Bağlanmış olan aylıkların intibakında da yukarıdaki fıkra hükmüne göre tespit edilecek basamaklar esas alınmak suretiyle bu Kanunun aylıkların hesabına ilişkin hükümlerine göre işlem yapılır.

(2423 sayılı yasayla değişik fıkra) Yeni basamakların sigorta primine esas alınmasına Bakanlar Kurulu kararının alındığı tarihi takip eden aybaşında, bağlanmış aylıkların aynı basamaklara intibakı ile bağlanacak aylıkların hesabında esas alınmasına ise 6 ay sonra başlanır.

EK MADDE 3 — Yurt dışında bulunan vatandaşların herhangi bir işte çalışmayan yanındaki eşleri de bu Kununun ev kadınları için getirilen hükümlerinden pirimlerini döviz olarak ödemek koşuluyla yararlanabilirler.

EK MADDE 4 — 1479 sayılı Kanun ve bu Kanunla verilen görevlerin uygulanması nedeniyle, fazla çalışma gerektiren her türlü Kurum işleri için çalışma saatleri dışında görevlendirilecek personele (1, 2 ve 3 üncü derece yönetici kadrolarında bulunan dahil) fazla çalışma yaptırılır. Yapılacak fazla çalışma ücreti ve fazla mesainin yaptırılması ile ilgili diğer hususlar Kurum Yönetim Kurulu kararı, Sosyal Güvenlik Bakanlığının önerisi üzerine Bakanlar Kurulunca tesbit edilir.

(2423 sayılı Kanunun 8'inci maddesiyle eklenen Ek Maddeler):

BAĞ-KUR'A ZAMANINDA İNTİKAL ETTİRİLMEYEN ALACAKLAR:

EK MADDE 6 — BAĞ-KUR ile münasebeti olan bankalar; Kurum adına tahsil ettikleri sigorta primlerini ve her ne nam altında olursa olsun Kuruma olan diğer borçlarını BAĞ-KUR hesaplarına on beş gün içerisinde ve tam olarak intikal ettirmedikleri takdirde, Kurum ile olan anlaşmalarda ve diğer kanunlarda kayıtlı haklar saklı kalmak şartiyle ayrıca, geciken süreyle orantılı olarak, Devlet bankalarının asgari bir yıllık vadeli mevduata ödedikleri faizi de Kuruma öderler.

Uygulanacak faiz haddinin tesbitinde anlaşmazlık halinde Merkez Bankasının bildireceği oran esas alınır.

SOSYAL YARDIM ZAMMI:

EK MADDE 7 — (3396 sayılı Kanunun 13'üncü maddesiyle değişen şekli.) 1479 sayılı Kanun ile ek ve değişikliklerine göre malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarından aylık alanlara her ay sosyal yardım zammı verilir. Sosyal yardım zammı, aylıklar ile birlikte peşin olarak ödenir. Bu yardımın halen ödenen miktarı; geçim endeksleri, genel ve asgari ücret, ülkenin ekonomik durumu ile Kurumun malî ve aktüaryal durumu gözönünde buludurularak, Bakanlar Kurulunca yeniden tespit edilir.

Ölen sigortalının hak sahibinin birden fazla olmaması halinde bu zammın tamamı hak sahiplerine eşit oranda bölüştürülür.

Sosyal güvenlik kanunlarına göre bağlanan iki ayrı aylığı birlikte alanlara, 1479 sayılı Kanuna göre ayrı yarı bağlanan iki aylığı birlikte alanlara veya iki sigortalıdan da ayrı ayrı ölüm aylığı alan hak sahiplerine bunlardan yalnız birisi için sosyal yardın zammı ödenir.

Ödenen sosyal yardım zammı haciz edilemeyeceği gibi, damga vergisi hariç her türlü vergi, resim ve harçtan muaftır.

Ancak, malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarından aylık almakta iken T.C. Emekli Sandığı ile Sosyal Sigortalar Kanununa tabi işlerde kadrolu ücretli, geçici kadrolu, yevmiyeli, sözleşmeli veya yapılan işe göre ücret veya yevmiye ödenmek suretiyle görev alanlara sosyal yardım zammı ödenmez.

2829 sayılı Kanun hükümleri gereğince aylık bağlananlara ödenecek sosyal yardım zammı, hizmet süreleriyle orantılı olarak tespit edilerek aynı nitelikteki zammı ödeyen ilgili sandık veya kurumdan tahsil edilir. Diğer sandık ve kurumlarca yapılan aynı mahiyetteki ödemelere, Bağ-Kur'un ödediği sosyal yardım zammı miktarı esas alınarak, hizmet süreleriyle orantılı olarak iştirak edilir.

Emeklilikleri iptal edilenler ile yersiz ödeme yapılmış olanlara ödenen sosyal yardım zammının tamamı ilgililerden tahsil edilir.

Ölüm halinde peşin ödenen zamlar hakkında, peşin ödenen aylıklara ilişkin hükümler uygulanır.

(3165 sıyılı kanunun 21'inci maddesiyle eklenen Ek Maddeler):

PRİM VE TAHSİS ÖDEMELİ İLE İLGİLİ MAKBUZLARIN İMHASI:

EK MADDE 8 — Sigortalıların prim ve prime ilişkin ödemeleri ile sigortalılara veya hak sahiplerine Kurumca yapılan sigorta yardımları, prim iadeleri ve benzeri her türlü ödemeleri ihtiva eden ve Kurumun bilgi işlem kayıtlarına intikal ettirilmiş bulunan ve hatalı olmayan makbuz ve posta çeki gibi belgeler, bu tür ödemelerin yapıldığı tarihi takip eden takvim yılı başından başlayarak bir yıl süre ile muhafaza edilir.

Muhafaza süresi geçtikten sonda bu tür ödemelerin tespit ve tavsikinde Kurumun bilgi işlem kayıtları esas alınır. Kurumun bilgi işlem kayıtlarına itiraz edilmesi halinde, itiraz eden aksini ispatla mükelleftir.

Bu maddeye göre imha edilecek belgelerin imha usulleri bir yönetmelikle düzenlenir.

ASKERLİK BORÇLANMASI:

EK MADDE 9 — 1479 sayılı Kanun ve aynı Kanunda değişiklik yapan kanunlara göre sigortalı olanlar, askerlikte er olarak geçen hizmet süreleri ile yedek subay okulunda geçen sürelerinin tamamını borçlanabilirler. Ölümü halinde sigortalı olanların hak sahipleri de borçlanma talebinde bulunabilirler.

Borçlanma primleri sigortalının talep tarihinde bulunduğu basamak üzerinden yürürlükteki prim tutarlarına göre hesaplanır.

Borçlandırılan sürenin karşılığı sigortalının prim ödeme süresine katılır.

Bu Kanuna göre tespit edilen sigortalılığın başlangıç tarihinden örceki süreler için borçlandırılma halinde sigotalılığın başlangıç tarihi borçlandırılan süre kadar geriye götürülür.

Hesaplanan borçlanma tutarları tebliğ tarihinden itabaren iki yıl içerisinde ödenir. Belirtilen süre içerisinde borçların tamamen ödenmemesi halinde borçlanma talepleri geçersiz sayılır.

EK MADDE 10 — Bu Kanunda geçen dönem tabiri bir aylık veya üç aylık dönemi ifade eder.

(3235 sayılı Kanunun 1'inci maddesiyle eklenen Ek Maddeler):

SAĞLIK SİGORTASININ KAPSAMI:

EK MADDE 11 — Sağlık sigortası yardımlarından;

a) 1479 sayılı Kanuna tabi sigortalılar ile eş ve bakmakla yükümlü oldukları çocukları, ana ve babaları,
b) Yaşlılık ve malûllük aylığı almakta olanlar ile eş ve bakmakla yükümlü oldukları çocukları, ana ve babaları,
c) Ölüm aylığı almakta olanlar,
Yararlanırlar.

Ancak, diğer sosyal güvenlik Kanunlarına ve özel kanunlara göre sağlık yardımlarından faydalananlar yararlanamazlar.

Sağlık hizmeti, Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı, Sosyal Sigortalar Kurumu, mahalli idareler, üniversiteler, kamu iktisadi taşebbüslerine ait sağlık tesisleri ile diğer sağlık tesislerinden satın alınmak suretiyle yürütülür.

Sağlık hizmetinin hangi sağlık kuruluşlarından satın alınacağının tespitine Bakanlar Kurulu yetkilidir.

SAĞLIK SİGORTASINDAN FAYDALANMA ŞARTLARI

EK MADDE 12 — Sağlık sigortasına tabi sigortalıların, sağlık yardımlarından faydalanmaları, en az sekiz ay eksiksiz sağlık sigortası primi ödemiş olmaları, sağlık ve sigorta pirimi borcu bulunamaması şartına bağlıdır.

SAĞLIK YARDIMININ KAPSAMI:

EK MADDE 13 — Sağlık sigortası yardımları, hastalık ve iş kazası hallerini kapsar.

Sağlık yardımları, hastanın;

a) Hekime muayene ettirilmesi, hekimin göstereceği lüzum üzerine teşhis için gereken klinik ve laboratuvar tetkiklerinin yaptırılması ve tedavisinin sağlanması,
b) Teşhis ve tedavi için gerekirse sağlık müessesine yatırılması,
c) Tedavi süresince gerekli ilaç ve iyileştirme vasıtalarının sağlanması,
Hallerini kapsar.

Ayakta yapılan tedavilerde verilen ilaç bedellerinin % 20'si sigortalı % 10'u aylık alanlar tarafından karşılanır.

SAĞLIK YARDIMLARININ SÜRESİ:

EK MADDE 14 — a) Hastalık hallerinde yapılacak sağlık yardımları, hastanın iyileşmesine kadar sürer.

Ancak, hastalık hallerinde yataklı tedavi kurumlarında yapılacak sağlık yardımları tedaviye başlanan tarihten itibaren altı ayı geçemez.

b) Hastalık sigortası yardımları, sigortalılık vasfını kaybettiği tarihten itibaren 90 gün içinde meydana gelecek hastalık hallerinde de devam eder.

c) İş kazasından dolayı muayene ve tedavi, sigortalının Kurumca tedaviye alındığı tarihte başlar ve sağlık durumunun gerektirdiği sürece devam eder.

SAĞLIK SİGORTASI GELİRLERİ:

EK MADDE 15 — Sağlık sigortası hizmetleri aşağıdaki gelirlerle karşılanır.

a) Sigortalıların, yürürlükteki basamak gösterge tutarlarının % 12'si oranında ödeyecekleri sağlık sigortası primleri,
b) Gerçek ve tüzel kişiler tarafından sağlık hizmetlerinde kullanılmak şartıyla yapılacak bağışlar ve vasiyetler.
c) Diğer gelirler.
SAĞLIK SİGORTASI GELİRLERİNİN İŞLETİLMESİ:

EK MADDE 16 — (3396 Sayılı Kanunun 14'üncü maddesiyle değişen şekli.) Sağlık sigortası priminin tahsil ve takibi, 1479 sayılı Kanun hükümlerine göre yürütülür. Primler, her hesap yılı sonunda o yıl içinde harcanan sağlık sigortası ile ilgili giderler tenzil edildikten sonra kalan miktar ayrı bir fonda toplanır. Bu fonda toplanan paralar, başka maksatlarla kullanılmaz. 1479 sayılı Kanunun değişik 74 üncü maddesi gereğince ayrılan karşılıklarla, 2926 sayılı Kanuna göre ayrılan ihtiyatlardan sağlık sigortası fonuna aktarma yapılamaz. 1479, 3235, 2926 sayılı Kanunlara göre; önceki yıllarda tefrik edilebilen karşılak, fon ve ihtiyatların ve cari yıl içinde tahsil edilen primlerin işletilmesinden sağlanan yıllık gelirler, karşılık, fon ve ihtiyatların bir önceki yıla ait bakiyeleri de dikkate alınarak kendi aralarındaki orana göre tevzi edilir.

Sağlık sigortası fonunda toplanan paralar için 1479 sayılı Kanunun değişik 74 üncü maddesi hükümleri uygulanmaz.

Sağlık sigortası fonunda toplanan paralar 1479 sayılı Kanunun 16'ncı maddesinin a, b ve c bentlerindeki yerlere ve konulara herhangi bir miktar tahdidi olmaksızın yatırılabileceği gibi, bu Kanunun değişik 21'nci maddesindeki esaslar dahilinde de işletilebilir.

SAĞLIK HİZMETLERİ GİDERLERİNİN KARŞILANMASI:

EK MADDE 17 — Sağlık hizmetlerinin gerektirdiği giderler ek 11 inci maddede sayılan kuruluşların yataklı tedavi kurumlarında yapılacak muayene, tedavi, tahlil, müdahale, ameliyat tedavilerine ait fiyat tarifeleri esas alınarak Kurum tarafından ilgili kuruluşlara ödenir. Ancak diğer sağlık kuruluşlarından yapılan tedavilerde, Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı'nın resmi kuruluşları için tespit ettiği ücret tarifeleri esas alınır.

YÖNETMELİK:

EK MADDE 18 — (3235 sayılı Kanun'nun 1'inci maddesiyele değiştirilen şekli) Sağlık sigortası yardımlarının şekil ve şartları, başvurma usul ve esasları, tedavi süresince gerekli ilaç ve iyileştirme vasıtalarının sağlanması, ilaç bedeline katılma payı alınmayacak hastalıklar, diş hastalıkları tedavisi, gözlük, işitme cihazı çeşitli ortez, protez ve benzeri yardımların yapılması ile bunların cins ve evsafı yönetmelikle düzenlenir.

(572 sayılı KHK'nın 23'üncü maddesiyle ilave edilmiştir.) Bunlardan, topluma uyumu kolaylaştıracak her türlü ortopedik ve diger yardımcı araç ve gereçlerin standartlara uygunluğu sağlanır.

EK MADDE 19 — (3396 sayılı Kanun'nun 18'inci madesiyele ilave edilmiştir.) Kuruma kayıt ve tescili yapıldığı halde, kayıt ve tescil tarihinden 10 yıl içinde hiç prim ödememiş olan sigortalılar hakkında sigortalılık hakları saklı kalmak kaydıyla, Kurumca sigortalılık işlemleri durdurulur. Ancak, kendileri veya hak sahiplerinin müracaatı halinde müracaat tarihinde yürürlükte bulunan hükümler uygulanır.
8. BÖLÜM
GEÇİCİ HÜKÜMLER

KANUNUN UYGULAMA ALANI:

GEÇİCİ MADDE 1 — Bu Kanun hükümlerinin ihtiyacı karşılayacak Kurum örgütü kurulduktan sonra hangi il sınırları içinde uygulanacağı Bakanlar Kurulunca tespit olunur.

Bu örgütlenme, yurt çapında en geç 1,5 yılda tamamlanır.

İLERİ YAŞTAKİLERE AYLIK BAĞLANMASI:

GEÇİCİ MADDE 2 — (2229) 1479 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği 1 Nisan 1972 tarihinde 40 yaşını geçmiş bulunan kadın sigortalılarla, 45 yaşını geçmiş erkek sigortalılardan kadın iseler 55, erkek iseler 60 yaşını doldurmuş olmakla beraber 35 inci maddede yazılı koşulları yerine getirmediklerinden yaşlılık sigortasından aylık bağlanmasına hak kazanamayan ve,

a) 1 Nisan 1972 tarihinden önce, devamlı veya aralıklı olarak en az 10 yıl süre ile, herhangi bir işverene hizmet akdi ile bağlı olmaksızın kendi adına ve hesabına çalıştıklarını belgeleyen,

b) En az 5 tam yıl Bağ-Kur'a sigortalı olarak prim ödeyen

Sigortalılara 36 ncı maddenin 1 inci fıkrasındaki esaslara göre yaşlılık aylığı bağlanır.

Eski çalışma süreleri, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç iki yıl içinde meslek kuruluşları veya vergi dairelerince verilecek belgelerle tevsik edilir.

Bu belgelerin geçerli olması için sigortalının 1 Nisan 1972 tarihinde bir meslek kuruluşuna kayıtlı olması koşulu aranmaz.

Ancak, bu maddeden yararlanmak isteyenler 8 inci basamaktan yukarısını seçemezler.

10 yıldan daha az hizmetin belgelenmesi halinde, belgelenmeyen süreler Bağ-Kur'a girişte gelir basamağının bu yasanın ek 2 nci maddesine göre intibakı yapılan gelir basamağı üzerinden ve bu yasa ile getirilen prim oranlarına göre hesaplanacak borçlarını defaten veya üç yıl içinde eşit taksitler halinde ödeyerek borçlanabilirler.

Çalışma belgelerinin gerçeğe uymadığı mahkeme kararı ile saptandığı takdirde, gerek sigortalılar gerekse belgeyi düzenleyenler hakkında genel hükümlere göre ceza kovuşturması yapılır. Ayrıca Kurumun bu yüzden uğrayacağı zararlar % 50 fazlası ve yasal faizi ile birlikte bunlardan tahsil edilir.

Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce Kuruma verilmiş bulunan bütün 10 yıllık geçmiş hizmet belgeleri bu Kanunla getirilen hükümlere uygun olmak koşuluyla geçirli sayılır.

ÇALIŞMAKTA OLANLARIN YAZILMASI:

GEÇİCİ MADDE 3 — Bu Kununun II nci kısmının yürürlüğe girdiği tarihte 24 üncü maddenin 1 inci fıkrası kapsamına girenler en geç üç ay içinde Kurumun ilgili şubesine başvurarak yazılma işlemlerini yaptırırlar. Meslek kuruluşları da en geç üç ay içinde, sigortalı olacak mevcut üyelerini ilgili şubeye bildirirler.

80 ve 81 inci madde hükmü bu madde için de aygulanır.

GEÇİCİ MADDE 4 — (2229 sayılı yasanın 35 inci maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır.)

GEÇİCİ MADDE 5 — Bu kanunda sözü geçen tüzükler yürürlüğe girinceye kadar, bu Kanunda tüzükle tespit olunacağı belirtilen hususlarda, Sosyal Güvenlik Bakanlığınca çıkarılacak genelgelere göre işlem yapılır.

(3235 Sayılı Kanunun 2'nci maddesiyle eklenen geçici maddeler):

GEÇİCİ MADDE 6 — Sağlık sigortası hizmetleri kademeli olarak ek 11 inci maddede sayılan kuruluşlara ait sağlık tesislerinin müsait hizmet kapasitesi olan bölgelerden veya illerden başlamak üzere, Bakanlar Kurulu Kararı ile üç yıl içinde bütün yurtta uygulamaya konulur.

AYLIK ALANLARDAN KESİLECEK SAĞLIK SİGORTASI PİRİMİ:

GEÇİCİ MADDE 7 — Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihte Kurumdan aylık almakta olanların aylıklarından on yıl süre ile kesilecek prim oranları, sağlık siğortası fonunun gelir gider muvazenesi de gözönünde bulundurularak, her yıl Bakanlar Kurulunca tespit edilir. Ancak bu oran % 5'den az %10'dan fazla olamaz.

Kanunun yürürlük tarihinden sonra aylık bağlananlar ile hak sahiplerinin aylıklarından kesilecek sağlık sigortası primi, sigortalının daha önce ödediği süreler dahil on yılı geçemez.

(3396 sayılı Kanunun 15'inci maddesiyle eklenen fıkralar) :

Ancak, halen sigortalı olanlar ile yaşlılık ve malullük aylığı almak ta olanlara, eşlerinden dolayı ölüm aylığı bağlanması halinde, bağlanan ölüm aylığından sağlık primi kesilmez.

Ana ve babanın her ikisinden de ölüm aylığı alan çocukların ölüm aylıklarından, yalnız babadan intikal eden aylıktan sağlık sigortası primi kesilir.

GEÇİCİ MADDE 8 — (3780 Sayılı Kanun'la eklenmiştir.) 31.12.1991 tarihi itibariyle prim, gecikme zammı ve faiz borcu bulunan sigortalılar, prim borçlarını;15.4.1992, 15.6.1992, 15.8.1992, 15.10.1992 tarihleri mesai bitimine kadar, dört taksitle ödemeleri halinde, bu tarihe kadar tahakkuk etmiş primlere ait gecikme zammı ve faiz borçları terkin edilir.

Şu kadar ki, daha önce tahsil edilmiş gecikme zammı ve faiz ödemeleri geri veilmez ve mahsup edilmiz.

Sigortalı veya hak sahiplerinin, aylık bağlanma veya sağlık sigortası yardımlarından yararlanmaları için, birinci fıkra hükümleri dikkate alınarak, prim borçlarını def'aten ödemeleri zorunludur. Ancak, yirmidört ay veya daha fazla süreye ait prim borcu bulunan sigortalılara yaşlılık aylığı bağlanması ile sağlık sigortası yardımlarının verilmesine, pirim borcunun bittiği tarihten itibaren sekiz ay sonra başlanır.

Prim, gecikme zammı ve faiz borçları için cebri icra yoluna müracaat edilen sigortalılar 31.12.1991 tarihi itibariyle ödenmemiş prim borcunun 1/4'ünü 15.4.1992 tarihi mesai bitimine kadar icra dairelerine veya Kuruma ödemeleri halinde, hacizler kaldırılır, haklarında icra, ceza mahkemelerinde dava açılmaz, açılan davalar ve bütün neticeleri ile beraber ceza düşer. Bu sigortalılar, prim borcunu birinci fıkrada belirtilen ödeme süreleri sonuna kadar icra dairelerine veya Kuruma ödemeleri halinde, gecikme zammı ve faiz borçları ile bunlara ilişkin icra ve dava masrafları da terkin edilir.

Prim borcunun 15.10.1992 tarihi mesai bitimine kadar birinci fıkrada belirtilen en az ilk iki taksidinin ödenmiş olması kayıt ve şartıyla kısman ödenmesi halinde, ödenen prim borcu tutarına tekabül eden gecikme zammı ve faiz borçları terkin edilir. Prim Borcunun ödenmeyen kısmı için gecikme zammı uygulanmasına devam edilir.

Her ne suretle olursa olsun ertelenmiş gecikme zammı ve faiz borcu bulunan sigortalıların bu borçları da; sigortalının 31.12.1991 tarihi itibariyle hiç pirim borcu bulunmaması veya 31.12.1991 tarihi itibariyle prim borçlarını birinci fıkrada belirtilen süreler içinde ödemeleri halinde terkin edilir.(*)

GECİCİ MADDE 9 — (4181 Sayılı Kanun'la ilave edilmiştir.) Bu Kanunun Yürürlüğe girdiği tarihte sigortalı olanlar, bulundukları basamakları, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihi takip eden ay başından itibaren üç ay içinde yazılı olarak talepte bulunmak şartıyla, en fazla oniki basamak yükseltebilirler. Yükseltikleri basamakların primleri; her basamağın bekleme süresindeki prim tutarına basamak yükseltme farklarının ilave edilmesi ile hesaplanır. bu tutarın talepte bulunma süresinin başladığı tarihten itibaren altı ay içinde ödenmesi zorunludur. Basamak yükseltme tutarının tamamen veya kısmen ödenmesi halinde, sigortalı bu ödemenin karşıladığı basamağa intibak ettirilir. Basamak yükseltme tutarları primi ödenmiş süreler olarak değerlendirilmez.

Basamak Yükseltme hakkından yararlanan sigortalılara, basamak intibaklarının yapıldığı tarihten itibaren üç yıl sonra 35'inci madde hükümlerine göre yaşlılık aylığı bağlanır.

Basamak yükseltme talebinde bulunan sigortalının, basamak yükseltme priminin bir kısmını veya tamamını süresi içinde ödemeden ölümü halinde; hak sahipleri yükselinen basamakların prim tutarlarını ölüm tarihinden itibaren altı ay içinde ödeyebilirler. Bu tutarın tamamen veya kısmen ödenmesi halinde birinci fıkra hükümleri uygulanır.

Malullük ve ölüm aylığı bağlanmasında ikinci fıkrada ön görülen bekleme süresi aranmaz. (*)

(*) Bu madde 4 Eylül 1996 tarih ve 22747 Sayılı R.G.'de yayınlanmış olup; yayımı takip eden aybaşından itibaren yürürlüğe girmiştir

(2229 sayılı Kanunun 34'üncü maddesiyle eklenen ek geçici maddeler) :

YENİDEN BASAMAK SEÇME, DÜZELTME VE YÜKSELTMELERİ :

EK GEÇİCİ MADDE 1 — Bu Kanun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren, altı ay içinde yapılacak bütün basamak seçme, düzeltme ve yükseltme talepleri varsa ödenmesi gereken kesenek, prim farkı ve cezalar bir yıl içinde ödenmek kaydı ile geçerli sayılır. Ancak geçici 2 nci maddeden yararlanacak olanlar bu Kanunla kabul edilen basamaklardan 1479 sayılı Kanunla kabul edilmiş bulunan 8 inci basamaktan yukarısını seçemezler. Şu kadar ki, sigorta yardımına hak kazandıran olaydan sonra yapılan basamak seçme, düzeltme yükseltme talepleri geçerli olmaz.

YENİ BASAMAK VE AYLIK TUTARLARININ GEÇERLİK TARİHİ :

EK GEÇİCİ MADDE 2 — 1479 sayılı Kanunun 50 nci maddesindeki eski basamakların bu Kanunla düzenlenen yeni basamaklara intibakı bu Kanunun yürürlük tarihini takip eden dönem başından itibaren geçerli sayılır.

Bağlanmış bulunan aylıklar da yukarıdaki esaslara göre hesaplanarak ödenir.

EK GEÇİCİ MADDE 3 — Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte görevde bulunan Yönetim Kurulu Başkanı (Üye sıfatıyla) diğer üyeler de iki yıllık süreleri doluncaya kadar görevlerine devam edebilirler.

İSTEĞE BAĞLI SİGORTALILARIN BORÇLANMASI :

EK GEÇİCİ MADDE 4 — (3165 sayılı Kanunun 22 nci maddesiyle değişen şekli) Bu kanuna göre, isteğe bağlı sigortalı olanlardan, 4.5.1979 tarihinde, kadın iseler 40, erkek iseler 45 yaşını geçenler, sigortalı oldukları tarihten geriye doğru 10 yıllık sürenin tamamını, sigortalılığın tescilinden itibaren bir yıl içinde talepte bulunmak kaydıyla borçlanabilir.

Şu kadar ki, bu Kanun ile diğer sosyal güvenlik kanunlarına tabi hizmeti bulunanlar ancak 10 yıla tamamlayacak süreyi borçlanabilirler.

Borçlanılan süreler, yaşlılık aylığı bağlanmasında ancak borcun bittiği tarihten itibaren bir yıl geçtikten sonra, prim ödeme süresi olarak değerlendirilir.

Borçlanma primleri talep tarihindeki basamak ve prim tutarları üzerinden hesaplanır ve sigortalılığın başlangıç tarihinden itibaren 2 yıl içerisinde ödenir. Belirtilen süre içerisinde borçların tamamen ödenmemesi halinde borçlanma talepleri geçersiz sayılır.

Bu Kanunun yürürlük tarihinden önce borçlanılmış ve bu Kanuna göre borçlanılacak süreler, diğer sosyal güvenlik kanunlarına tabi bir işe girerek o kanuna tabi kurum veya kuruluşlardan aylığa hak kazananların, 24.5.1983 tarih ve 2829 sayılı Kanun hükümlerine göre, birleştirilecek hizmetlerine dahil edilemez. Bu suretle, dikkate alınmayan sürelere ait borçlanma primleri, talep halinde sigortalıya veya mirasçılarına geri verilir.

18 YAŞINI DOLDURMAMIŞ BULUNAN SİGORTALILAR HAKKINDA YAPILACAK İŞLEM :

EK GEÇİCİ MADDE 5 — 18 yaşını doldurmadıkları halde 1479 sayılı Kanunun 24 üncü maddesi gereğince sigortalı sayılanlardan, bu Kanunun Yürürlük tarihindeki dönem sonuna kadar 18 yaşını doldurmayanların, kazandıkları haklar saklı kalmak kaydıyla, sigortalılıklarına son verilir.

Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar 18 yaşını doldurmayanlardan, 1479 sayılı Kanun kapsamına girdikleri halde kayıt ve tescil için boşvurmayanların her türlü borç ve yükümlülükleri kaldırılmıştır.

BAŞKA KURUM VE SINDIKLARCA KENDİLERİNE VE HAK SAHİPLERİNE AYLIK BAĞLANANLAR :

EK GEÇİCİ MADDE 6 — (3396 sayılı Kanunun 16'ncı maddesiyle değişik şekli.) Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar T.C Emekli Sandığı, Sosyal Sigortalar Kurumu ve 506 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesinde belirtilen emekli sandıkları ile kanunla kurulu diğer emekli sandıklarınca kendilerine yaşlılık, malûllük veya ölüm aylığı bağlananlar, 1.10.1972 tarihinden itibaren 1479 sayılı Kanun kapsamı dışında sayılırlar.

Ancak, bu Kanuna tabi hizmet süreleri, diğer Kurum ve sandıklara bildirilmiş ise bu hizmetler geçerli sayılır.

AYLIK ALMAKTA OLANLARA UYGULANACAK YENİ ORANLAR:

EK GEÇİCİ MADDE 7 — Bu yasının 20 nci maddesiyle saptanan oranlar, bu yasanın yürürlüğe girdiği tarihten önce aylık bağlanmış olan hak sahipleri hakkında da yasanın yayınlandığı tarihi takip eden dönem başından itibaren uygulanır.

EK GEÇİCİ MADDE 8 — 506 sayılı Kanuna göre sigortalı olup da primlerini toptan ödeme şeklinde geri alanlar aynı zamanda Bağ-Kur'a girecek nitelikte iseler; bu sürelerini bulundukları basamak üzerinden Bağ-Kur'a borçlanarak hizmet ihyası yapar. Bu durumdaki sigortalıların eski aylık bağlama talebi geçerlidir.

(2423 sayılı Kanunun 9'uncu maddesiyle eklenen ek geçici maddeler):

AYLIKLARIN HESABINA ESAS ALINACAK BASAMAKLAR:

EK GEÇİCİ MADDE 9 — (2654) Bu Kanuna göre bağlanmış ve bağlanacak malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortası aylıklarının hesabında 1.3.1982 tarihinden 31.12.1982 tarihine kadar aşağıdaki basamaklar esas tutulur.

Birinci basamak ................5.410
İkinci basamak...................5.470
Üçüncü basamak ..............5.540
Dördüncü basamak ..........5.710
Beşinci basamak ...............6.380
Altıncı basamak ................7.310
Yedinci basamak ...............8.640
Sekizinci basamak .............9.630
Dokuzuncu basamak ......10.800
Onuncu basamak ............12.420
Onbirinci basamak 1..........4.110
Onikinci basamak ............16.170
YENİ BASAMAKLARIN SİGORTA PRİMİNE VE AYLIKLARA ESAS ALINACAĞI TARİH:

EK GEÇİCİ MADDE 10 — Sigortalıların bulundukları gelir basamaklarının 50 nci maddede bu Kanunla tespit edilen gelir basamaklarına intibak ile bu basamakların sigorta primine esas alınmasına 1.3.1981 tarihi itibariyle bağlanmış bulunan aylıkların aynı basamaklara intibakı ile bağlanacak aylıkların hesabında esas alınmasına 1.1.1983 tarihinde başlanır.

İLK BEŞ BASAMAKTA BULUNAN SİGORTALILARIN İNTİBAKI :

EK GEÇİCİ MADDE 11 — Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte ilk beş basamakta bulunan sigortalılar bulundukları basamaklarda bir tam yılı doldurmuşlarsa haklarında değişik 52 nci madde hükmü uygulanır.

SİGORTALILIK NİTELİĞİNİ KAYBEDENLER HAKKINDA YAPILACAK İŞLEMLER :

EK GEÇİCİ MADDE 12 — (3165 sayılı Kununun 23 üncü maddesiyle değişen şekli.) 1479 sayılı Kanunun değişik 24 üncü maddesinin (II nci) bendinde sayılanlar dışında kalan kimselerden Kuruma kayıt ve tescili yapılmakla birlikte Kanunun öngördüğü şartları taşımadıkları için sigortalı sayılmayanların, 1.10.1972 ile 20.4.1982 tarihleri arasında kayıt ve tescilli bulundukları sürelerinin tamamı, -kendilerinin veya hak sahiplerinin yazılı talepte bulunmaları ve bu sürelere ait prim, gecikme zammı ve faizleri ödemeleri şartıyla sigortalılık süresi olarak değerlendirilir. Şu kadar ki, kendi isteği üzerine sigortalılığı sona erenlerin kayıt ve tescilli bulundukları süreler talebe bakılmaksızın geçerli sayılır.

Sigortalılığı tescil edilmemiş olmakla birlikte, prim ödemesinde bulunmuş olanların, ilk prim ödeme tarihi ile 20.4.1982 tarihi arasında kalan süreleri de birinci fıkradaki şartlarla sigortalılık süresi olarak kabul edilir.

Yukarıdaki bir ve ikinci fıkra hükümleri uyarınca sigortalılığı geçerlilik kazananlar , 1479 sayılı Kanunun değişik 24 üncü maddesinde belirtilen sigortalılık şartlarını taşımamakla beraber 20.4.1982 tarihinden bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar prim ödeyenlerin ödedikleri prime tekabül eden süreleri, sigortalılık süresi olarak değerlendirilir.

Bu madde hükmünden yararlanmak suretiyle sigortalılığı geçerli sayılanların aylıkları da aylığa hak kazanılan tarih itibariyle geçerli sayılır. Ancak,kesilmiş bulunan aylıkların yeniden ödenmeye başlanabilmesi için sigortalı veya hak sahiplerinin yazılı talepte bulunmaları şarttır.

TESCİLİNİ YAPTIRMAYANLAR HAKKINDA YAPILACAK İŞLEMLER :

EK GEÇİÇİ MADDE 13 — (1479) Sayılı Kanun ve aynı Kanunda değişiklik yapan kanunlara göre sigortalılık niteliği taşıdıkları halde bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar kayıt ve tescilini yaptırmamış olanların her türlü hak ve mükellefiyetleri bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte başlar.

Ancak, bu Kanuna göre zorunlu sigortalı olarak kayıt ve tescilli bulunmak kaydı ile, 1.10.1972 tarihinden bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar vergi dairelerine kayıtlı olarak kendi nam ve hesabına bağımsız çalıştıklarını belgeleyen sigortalılar belgeledikleri süreyi borçlanabilirler.

Borçlanma primleri sigortalının bulunduğu basamak üzerinden yürürlükteki prim tutarlarına göre hesaplanarak defaten veya bu Kanunun yürürlük tarihinden itibaren en geç iki yıl içinde ödenir. Bu süre içinde primi ödenmeyen borçlanma süreleri hizmetten sıyılmaz.

Borçlanma talebi bu Kanunun yürürlük tarihinden itibaren bir yıl içinde Kurama yazılı olarak yapılır ve bu süre içinde vergi dairelerince verilecek belgelerle tevsik edilir.

Çalışma belgelerinin gerçeğe uymadığı mahkeme kararı ile tespit edildiği takdirde, gerek siğortalılar gerekse belgeyi düzenleyenler hakkında genel hükümlere göre ceza kovuşturması yapılır. Ayrıca Kurumun bu yüzden uğrayacağı zararlar %50 fazlası ve kanuni faizi ile birlikte bunlardan tahsil edilir.

ESKİ PİRİM BORÇLARININ GİDER OLARAK GÖSTERİLMESİ :

EK GEÇİCİ MADDE 14 — 1479 Sayılı Kanunun 2229 ve 2423 sayılı Kanunlarla değişik 49 uncu maddesine göre 1981 ve daha önceki yıllara ait olarak tahakkuk edip de ödenmemiş olan kesenek ve prim borçlarını 1982 yılı sonuna kadar kendiliğinden ödeyen sigortalılar ödedikleri bu kesenek ve primlerinin tamamını 1982 yılı gelir vergisi uygulamasında gider olarak gösterebilirler.
Kesenek ve pirim borçları cebri icra yoluyla tahsil edilen sigortalılar, bu madde hükmünden yararlanamazlar.

(3165 sayılı Kanunun 24'üncü maddesiyle eklenen ek geçici maddeler)

İSTEĞE BAĞLI SİGORTALILIK TALEBİNDE BULUNMUŞ OLANLARIN TABİ OLACAĞI HÜKÜMLER :

EK GEÇİCİ MADDE 15 — Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce 79 uncu maddeye göre isteğe bağlı sigortalılık talebinde bulunanlara da bu Kanun hükümleri uygulanır. Bunlardan keseneklerini, prim, gecikme zammı ve borçlarını kısmen veya tamamen süresinde ödemedikleri için sigortalılığı sona erenler; bu Kanunun yürürlük tarihine kadar geçen sürelere ait ödemeleri gereken borçlarını gecikme zammı ve faiziyle birlikte bir yıl içinde tamamen ödedikleri takdirde bütün süreleri sigortalılık süresi olarak değerlendirilir. Belirtilen süre içerisinde, prim ve gecikme zamlarını tamamen ödemeyen sigortalıların bu Kanunun yürürlük tarihinden önce ödemiş oldukları primlere tekabül eden süreleri 53 üncü madde uyarınca yapılacak hesaplamaya göre, sigortalılık süresi olarak değerlendirilir.

Sigortalılardan daha önce borçlanma talebinde bulunmuş ve borçlanma tutarını tamamen ödemiş olmakla beraber, kesenek veya primlerini ödemedikleri için sigortalılığı, sigortalılığın başlangıç tarihi itibariyle sayılmayanların, borçlanma karşılığını geri almamış olmak kaydıyla bu borçlanmaları geçerli sayılır.

20.4.1982 TARİHİNDEN ÖNCE TESCİLİNİ YAPTIRMAYANLAR HAKKINDA YAPILACAK İŞLEMLER :

EK GEÇİCİ MADDE 16— 1479 sayılı Kanuna 2654 sayılı Kanunla ilave edilen ek geçici 13 üncü maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen iki yıllık süre ile dördüncü fıkrasında belirtilen bir yıllık süre, bu Kanunun yürürlük tarihinden itibaren yeniden işlemeye başlar.

20.4.1982 TARİHİNDEN ÖNCE VERGİ DAİRELERİNE KAYITLI BULUNULAN SÜRELERİN BORÇLANILMASI:

EK GEÇİCİ MADDE 17 — 20.4.1982 tarihinden önce her ne suretle olursa olsun, Kuruma kayıt ve tescili yapılan ve talep tarihinde sigortalılık niteliğini taşıyanlar, 1.10.1972 ile 20.4.1982 tarihleri arasında, Kuruma veya diğer sosyal güvenlik kuruluşlarına kayıtlı bulundukları süreler dışında vergi dairelerine kayıtlı olarak kendi nam ve hesaplarına bağımsız çalıştıkları sürelerinin tamamını belgelemek şartıyla borçlanabilirler. Sigortalının ölümü halinde bu haktan, hak sahipleri de faydalanabilirler.

Borçlanma primleri sigortalının bulunduğu son basamak üzerinden yürürlükteki prim tutarlarına göre hesaplanarak defaten veya bu Kanunun yürürlük tarihinden itibaren en geç iki yıl içinde ödenir. Bu süre içinde primi ödenmeyen borçlanma süreleri sigortalılıktan sayılmaz.

Borçlanma talebi bu Kununun yürürlük tarihinden itibaren bir yıl içinde Kuruma yazılı olarak yapılır ve bu süre içinde vergi dairelerince verilecek belgelerle tevsik edilir.

Çalışma belgelerinin gerçeğe uymadığı tespit edildiği takdirde, gerek sigortalılar ve gerekse belgeyi düzenleyenler hakkında Türk Ceza Kanununun genel hükümlerine göre ceza kovuşturması yapılır. Ayrıca, Kurumun bu yüzden uğrayacağı zararlar % 50 fazlası ve kanunî faizi ile birlikte bunlardan tahsil edilir.

GEÇERSİZ SAYILAN 10 YILLIK HİZMET BELGELERİNİN TABİ OLACAĞI HÜKÜMLER:

EK GEÇİCİ MADDE 18 — 1479 sayılı Kanunun geçici 2 maddesi ile bu maddede 2229 sayılı Kanunla yapılan değişiklik hükümlerinden yararlanmak suretiyle kanunî süreler içinde verilmiş ve Kurum kayıtlarına geçirilmiş bulunan eski çalışma sürelerinin tevsikine ilişkin belgelerin Kununun öngördüğü şartları taşımadıklarının sonradan tespit edilmesi sebebiyle geçerli sayılmamaları halinde; belgelerde gösterilen bağımsız çalışma sürelerinin, sigortalı veya hak sahipleri tarafından vergi daireleri ve diğer genel, katma veya özel bütçeli idarelerden alınacak belgelerle teyit ettirilmesi şartıyla, teyit ettirilen süre kadarı geçerlilik kazanır.

Bu suretle teyit ve tevsik edilen sürelerin ilk belge de gösterilen sürelerden eksik olması halinde, eksik kalan kısmı, hiç teyit ve tevsik edilmemesi halinde ise tamamı, borçlanılabilir.

Borçlanma primleri sigortalının borçlanma tarihinde bulunduğu basamağı üzerinden ve bu madde hükmüne göre yapılacak talep tarihinde yürürlükte olan prim tutarları esas alınarak hesaplanır ve iki yıl içinde ödenir. Borcun tamamı ödenmedikçe aylık bağlanmaz.

Yukarıdaki hükümlere göre geçerlilik kazanan belgelere istinaden önceden ödenmiş bulunan aylıklar geri alınmaz. Ancak, belgenin geçersizliğinin tespit edildiği tarih itibariyle aylığın ödenmesi durdurulur. Belgenin geçerliği için aranan şartların ikmali ile aylık durdurulduğu tarih itibariyle yeniden başlatılır.

Bu madde hükümlerinden yararlanmak suretiyle ilk defa aylığa hak kazananların aylıkları talep tarihini takip eden aybaşından itibaren başlatılır.

Çalışma sürelerinin teyidine ilişkin belgelerin gerçeğe uymadığı tespit edildiği takdirde gerek sigortalı veya hak sahipleri ve gerekse belgeyi düzenleyenler hakkında Türk Ceza Kanununun genel hükümlerine göre kovuşturma yapılır. Bunlar; Kurumun bu yüzden uğrayacağı zararları % 50 fazlası ve Devlet bankalarının asgari bir yıllık vadeli mevduata ödedikleri faizi ile birlikte Kuruma ayrıca öderler.
EK GEÇİCİ MADDE 19 — (378 sayılı KHK ile değişen şekli) Prim, gecikme zammı ve faiz borcu bulunan sigortalıların, bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihi takip eden aybaşından itibaren, prim aslını en geç bir yıl içinde ödemeleri halinde gecikme zammı ve faizden doğan borçları 31.5.1989 tarihi mesai bitimine kadar ertelenir Emeklilik talebi halinde bu miktarlar defaten ödenir.

Kesenek ve prim borçları için cebri icra yoluna müracaat edilen sigortalılar yukarıdaki fıkrada belirtilen bir yıllık süre sonuna kadar prim aslını icra dairelerine veya Kuruma ödedikleri takdirde, gecikme zammı ve faizden doğan borçları 31.5.1989 tarihi mesai bitimine kadar ertelenir.

Her ne suretle olursa olsun evvelce prim borçlarını ödemiş olan sigortalıların gecikme zammı ve faizden doğan borçları da 31.5.1989 tarihine kadar ertelenmiş sayılır.

EK GEÇİCİ MADDE 20 — Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte, değişik 58 inci madde gereği ödenecek ilk aylık ödeme, bir defaya mahsus olmak üzere bir aydan fazla müddeti kapsayabilir.

(3396 sayılı Kanunun 19'uncu maddesiyle eklenen ek geçici maddeler):

EK GEÇİCİ MADDE 21 — Bu Kanunun yürürlük tarihinden önce sigortalı olanlara da 25 inci madde hükümleri uygulanır.

EK GEÇİCİ MADDE 22 — 3165 sayılı Kanunun yürürlük tarihinden önce, diğer sosyal güvenlik kanunlarına tabi olarak çalışanlardan yüksek basamağa intibakı yapılanların; bu Kurumlarda ve Bağ-Kur'da geçen süreleri de dikkate alınarak taleplerine istinaden yeniden intibakları yapılır.

EK GEÇİCİ MADDE 23 — Bu Kanunun yürürlük tarihinden önce, üçüncü bir kimsenin suç sayılan hareketi ile bu Kanunda sayılan yardımların yapılmasını gerektiren bir halin doğması sonucunda açılmış davalar hariç, ek rücu davası açılamaz.

YÜRÜRLÜK TARİHİ:

MADDE 83 — Bu Kanunun I inci kısım hükümleri yayımı tarihinde, II nci kısım hükümleri ise yayımını takip eden ay başından itibaren 6 ay sonra yürürlüğe girer.

YÜRÜTME HÜKMÜ:

MADDE 84 — Bu Kanunu Bakanlar Kurulu yürütür.